სფინქსი კატა: ხასიათი, მოვლა და ჯანმრთელობა

სფინქსი (Sphynx), ანუ კანადური სფინქსი, ცნობილია უბეწვობით, დიდი ყურებითა და ნაოჭებიანი კანით. ბევრს ჰგონია, რომ უბეწვო კატის მოვლა მარტივია, მაგრამ სინამდვილეში სფინქსს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, როგორი ხასიათი აქვს, როგორ უნდა მოუარო და რას უნდა მიაქციო ყურადღება ჯანმრთელობის კუთხით.

სფინქსის წარმოშობა

უბეწვობა კატებში ბუნებრივი გენეტიკური მუტაციაა. ჯიშის ისტორია 1966 წელს დაიწყო ტორონტოში (კანადა), როცა შავ-თეთრ შინაურ კატას უბეწვო კნუტი, სახელად პრუნი, გაუჩნდა. დღევანდელი ჩრდილოამერიკული და ევროპული სფინქსები ორი ბუნებრივი ხაზიდან მოდის: 1975 წელს მინესოტაში აღმოჩენილი ბეღლის კატებიდან და 1978 წელს ტორონტოს ქუჩებში ნაპოვნი კნუტებიდან.

სფინქსი არ არის რუსული უბეწვო ჯიშების, დონ სფინქსისა და პეტერბოლდის, ნათესავი. მათი უბეწვობა სხვა გენით არის გამოწვეული. 2010 წლის დნმ-ანალიზმა აჩვენა, რომ სფინქსის უბეწვობას იწვევს იმავე გენის (KRT71) სხვა ვარიანტი, რომელიც დევონ რექსის ხვეულ ბეწვს იწვევს.

გარეგნობა

CFA-ს მიხედვით, სფინქსი საშუალო ზომის, მაგრამ თავისი ზომისთვის მოულოდნელად მძიმე კატაა. მამრები, როგორც წესი, მდედრებზე დიდები არიან. აქვს ძლიერი ძვლები, კარგად განვითარებული კუნთები და მრგვალი მუცელი. თავზე ხშირად ნაოჭებია, თვალები ლიმონის ფორმისაა, ყურები ძალიან დიდი, თათის ბალიშები სქელი, თითები კი გრძელი.

სფინქსი ყოველთვის სრულიად უბეწვო არ არის: ხშირად ცხვირზე, ყურებსა და კუდზე მოკლე ბეწვი აქვს. კანის ფერი იმ ფერს შეესაბამება, როგორიც ბეწვს ექნებოდა, ამიტომ კანზე ჩვეულებრივი კატის მოხატულობაც ჩანს, მაგალითად ზოლები ან ლაქები. ბეწვი რომ არ აქვს, სითბოს ადვილად კარგავს, ამიტომ შეხებისას თბილია და თბილ ადგილებს ეძებს.

ხასიათი

სფინქსები გახსნილები, ენერგიულები, ცნობისმოყვარეები და პატრონის მიმართ მოსიყვარულეები არიან. ისინი ძაღლისმაგვარ კატებად ითვლებიან: ხშირად კართან ხვდებიან პატრონს და უცნობებთანაც მეგობრულები არიან. სფინქსი ძლიერ ეჯაჭვება პატრონს და ბევრ ყურადღებას ითხოვს. CFA აღნიშნავს, რომ ამ ჯიშს სხვა კატების საზოგადოება უყვარს, დიდხანს მარტო ყოფნას ცუდად იტანს და ამიტომ ზოგჯერ ორი კატის აყვანას ურჩევენ.

მოვლა

ბანაობა. სფინქსის კანი ბევრ ცხიმს გამოყოფს, ამიტომ რეგულარული ბანაობა სჭირდება.
ყურები და კლანჭები. ყურებში ჩვეულებრივზე მეტი გოგირდი უგროვდება, ცხიმი და ჭუჭყი კი კლანჭების ქვეშაც გროვდება. ორივე ხშირად უნდა გაუწმინდო.
სითბო. სფინქსი ცივ ამინდში გარეთ მარტო არ უნდა გაუშვა. ზამთარში ზოგი პატრონი მას თბილ ტანსაცმელს აცმევს.
მზე. დიდხანს მზეზე ყოფნისას სფინქსს, ადამიანის მსგავსად, კანი შეიძლება დაეწვას.

კატას საკუთარი რბილი, თბილი საწოლიც გამოადგება. ჩვენი ძაღლის საწოლების კოლექციის პატარა და რბილი მოდელები კატასაც კარგად მოერგება.

სფინქსი და ალერგია

ხშირად ფიქრობენ, რომ სფინქსი ალერგიას არ იწვევს. CFA განმარტავს, რომ ეს ასე არ არის. ზოგი ალერგიანი ადამიანი მას უკეთ იტანს, ხოლო ბანაობა კანზე ალერგენების რაოდენობას ამცირებს, მაგრამ ეს მაინც არ ნიშნავს, რომ ის ჰიპოალერგიული კატაა. თუ ალერგია გაქვს, კნუტის აყვანამდე სფინქსთან რამდენჯერმე გაატარე დრო.

ჯანმრთელობა

CFA-ს მიხედვით, სფინქსი ზოგადად ძლიერი ჯიშია, მაგრამ აქვს ჯიშისთვის დამახასიათებელი პრობლემები:

გულის დაავადებები. 2012 წლის კვლევაში 114 სფინქსიდან 34%-ს გულის დაავადება აღმოაჩნდა, ძირითადად ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათია (HCM) ან მიტრალური სარქვლის დისპლაზია.
მემკვიდრეობითი მიოპათია, რომელიც კუნთების ფუნქციონირებას აზიანებს.
სუნთქვის პრობლემები კნუტებში, მგრძნობიარე საჭმლის მონელება, კანის დაავადებები და პაროდონტიტი.

ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი პრობლემის შემთხვევაში მიმართე ვეტერინარს. აქ მოცემული ინფორმაცია ზოგადია და ვეტერინარის კონსულტაციას ვერ ჩაანაცვლებს.

რა უნდა ჰკითხო მომშენებელს

თუ ჯიშიან კნუტს ყიდულობ, სთხოვე მომშენებელს, აჩვენოს მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ამ ჯიშისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: გულის შემოწმება ექოკარდიოგრაფიით (HCM). კნუტთან ერთად აიღე აცრების ჩანაწერი და, თუ აქვს, საჯიშე მოწმობა.