ინგლისური ბულდოგი (Bulldog) ჩასხმული, დაბალი და კუნთოვანი ძაღლია დანაოჭებული სახით. AKC მას კეთილ, მაგრამ გაბედულ, მეგობრულ, მაგრამ ღირსეულ ძაღლად აღწერს, რომელიც ქალაქშიც და სოფლადაც კარგად ეგუება. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, რა ზომისაა და რატომ უნდა მიაქციო განსაკუთრებული ყურადღება მის ჯანმრთელობას.
ბულდოგის წარმოშობა
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, ბულ-ბეიტინგი (ხარზე ძაღლების მისევა) ბრიტანეთში ნორმანებმა XII საუკუნეში შემოიტანეს. დროთა განმავლობაში მაღალფეხა მასტიფისებრი ძაღლები უფრო პატარა, ჩასხმული, ძლიერყბიანი ძაღლებით შეიცვალა, რომლებიც თანამედროვე ბულდოგის წინაპრები არიან. 1835 წელს ბულ-ბეიტინგი აიკრძალა და ჯიში თითქმის გაქრა, მაგრამ შინაურ ცხოველებად დატოვებული ძაღლები ჯიშის აღდგენის საფუძველი გახდა. კლუბმა ბულდოგი 1873 წელს აღიარა.
XXI საუკუნის დასაწყისიდან მომშენებლები ცდილობენ ჯიშის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას გადაჭარბებული გარეგნული ნიშნების შემცირებით.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბის (AKC) მონაცემები:
| მაჩვენებელი | მამრი | მდედრი |
|---|---|---|
| სიმაღლე მინდაოში | 36–38 სმ | |
| წონა | დაახლ. 23 კგ | დაახლ. 18 კგ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 8–10 წელი | |
2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ ჯიშის საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 9,8 წლად განსაზღვრა, 2022 წლის კვლევამ კი 7,39 წლით.
ხასიათი
AKC-ის სტანდარტით, ბულდოგი უნდა იყოს გაწონასწორებული და კეთილი, მტკიცე და გაბედული (არც ბოროტი და არც აგრესიული), მშვიდი და ღირსეული. ბულდოგები ბავშვებთან, სხვა ძაღლებთან და შინაურ ცხოველებთან კარგად ეწყობიან.
მოძრაობა და კვება
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი ბულდოგისთვის დღეში 1 საათამდე ფიზიკურ დატვირთვას გირჩევს. მოკლე დრუნჩის გამო ბულდოგს სუნთქვა შეიძლება გაუჭირდეს, ამიტომ სეირნობისას დააკვირდი მის სუნთქვას. ულუფა შეფუთვაზე მითითებული ნორმის მიხედვით აწონე.
ბეწვისა და კანის მოვლა
ბეწვი მოკლეა და ცვივა. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი კვირაში ერთხელ დავარცხნას გირჩევს. სახის ნაოჭები რეგულარულად შეამოწმე და მშრალად შეინარჩუნე, რადგან ჯიშს კანის ნაოჭების ანთება ხშირად უვითარდება. დასვენებისთვის კომფორტული ადგილი მოუწყვე. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
ჯანმრთელობა
- სუნთქვის პრობლემები (BOAS): მოკლე დრუნჩი ზედა სასუნთქ გზებს ავიწროებს და სუნთქვას აბრკოლებს.
- მენჯ-ბარძაყის დისპლაზია: აშშ-ში 1979–2009 წლებში შემოწმებული 467 ბულდოგიდან 73,9%-ს აღმოაჩნდა, ყველა ჯიშზე მეტი.
- კანის დაავადებები: ნაოჭების დერმატიტი, ატოპიური დერმატიტი და დემოდექსი.
- მშობიარობა: ბულდოგის ლეკვების 80%-ზე მეტი საკეისრო კვეთით იბადება, რადგან ლეკვს დიდი თავი აქვს.
რეგულარულად აჩვენე ვეტერინარს.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ცხოველთა დაცვის ბრიტანული ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- ფრთხილად იყავი ინტერნეტ-განცხადებებთან. RSPCA-ს მონაცემებით, ლეკვებით ვაჭრობაზე შემოსული ზარების 87% ინტერნეტით ნაყიდ ცხოველებს ეხება.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- სუნთქვის შემოწმება (KC-ის სასუნთქი ფუნქციის შეფასების სქემა, BOAS) და თვალის შემოწმება;
- დნმ-ტესტი ჰიპერურიკოზურიაზე (HUU), მენჯ-ბარძაყისა და იდაყვის რენტგენი.
ჰკითხე მომშენებელს, რა შედეგი აქვთ მშობლებს სუნთქვის ტესტში. ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ არის, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
ბულდოგი ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი ბულდოგს პატარა სახლისთვის, მათ შორის ბინისთვის, შესაფერისად მიიჩნევს, თუ დიდხანს მარტო არ დარჩება. ბავშვებთან კარგად ეწყობა, ხოლო AKC-ის თქმით, ქალაქშიც და სოფლადაც კარგად ეგუება.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ ვერ დაგისახელებ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ პუნქტებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- შესაძლოა სუნთქვის, სახსრების ან კანის პრობლემების მკურნალობა, რომლებიც ამ ჯიშში ხშირია;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
მოკლედ: შენთვის არის ბულდოგი?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 1 საათამდე |
| სახლის ზომა | პატარა სახლი |
| დავარცხნა | კვირაში ერთხელ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10 წელზე ნაკლები |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს ინგლისური ბულდოგი?
AKC 8–10 წელს მიუთითებს. 2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ საშუალოდ 9,8 წელი აჩვენა.
რით განსხვავდება ინგლისური ბულდოგი ფრანგულისგან?
ეს სხვადასხვა ჯიშია. ინგლისური ბულდოგი უფრო დიდი და მძიმეა: AKC-ის მიხედვით, მამრი დაახლოებით 23 კგ-ს იწონის.
რატომ სუნთქავს ბულდოგი ხმაურით?
მოკლე დრუნჩი სასუნთქ გზებს ავიწროებს. თუ ხმაურით სუნთქვა მოსვენებულ მდგომარეობაშიც შეინიშნება, ვეტერინარს აჩვენე.
კარგია ბულდოგი ბავშვებისთვის?
კი, ბულდოგები ბავშვებთან კარგად ეწყობიან.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშების შესახებ წაიკითხე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად ფრანგული ბულდოგი და მოპსი.