როცა ბავშვს სიცხე აქვს

ბავშვის სიცხე მშობლებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი საზრუნავია. კარგი ამბავი ის არის, რომ სიცხე, როგორც წესი, ორგანიზმის ბუნებრივი რეაქციაა ინფექციაზე და უმეტეს შემთხვევაში ბავშვს სახლშიც კარგად მოუვლი. ამ სტატიაში ნახავ, როგორ გავზომოთ ტემპერატურა სწორად, რა გავაკეთოთ და რა არა, და რომელი ნიშნები მოითხოვს ექიმის დაუყოვნებლივ ნახვას. რჩევები ეყრდნობა დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურის (NHS) რეკომენდაციებს.

მნიშვნელოვანია: ეს სტატია მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და არ ცვლის პედიატრის კონსულტაციას. ნებისმიერი წამლის შერჩევა და დოზირება აუცილებლად შეუთანხმე ექიმს ან ფარმაცევტს.

რა ითვლება სიცხედ

NHS-ის მიხედვით, ბავშვებში მაღალ ტემპერატურად ითვლება 38°C ან მეტი. ნორმალური ტემპერატურა ბავშვიდან ბავშვამდე ოდნავ განსხვავდება. პატარებში სიცხე ძალიან ხშირი მოვლენაა და, ჩვეულებრივ, 1–4 დღეში ნორმას უბრუნდება. მისი მიზეზი შეიძლება იყოს გაციება, ხველა, ბავშვთა გავრცელებული ინფექციები (მაგალითად, ჩუტყვავილა ან ტონზილიტი) და ვაქცინაციაც.

როცა ბავშვს სიცხე აქვს, შეიძლება შეამჩნიო, რომ ზურგი ან მკერდი ჩვეულებრივზე ცხელი აქვს, ოფლიანობს, უგუნებოდაა ან შეუძლოდ გამოიყურება.

როგორ გავზომოთ ტემპერატურა

ზუსტი შედეგისთვის NHS ციფრული თერმომეტრის გამოყენებას გირჩევს:

მოათავსე თერმომეტრი ბავშვის იღლიის ზედა ნაწილში;
ხელი ნაზად მიადებინე სხეულზე, რომ თერმომეტრი ადგილზე მყარად გაჩერდეს;
დაელოდე იმდენ ხანს, რამდენიც თერმომეტრის ინსტრუქციაშია მითითებული (ზოგი თერმომეტრი გაზომვის დასრულებას წრიპინით გატყობინებს);
გაითვალისწინე, რომ თუ პატარამ ახლახან იბანავა ან თბილ საბანში იყო გახვეული, სხეულის ტემპერატურა დროებით მომატებული იქნება — ასეთ დროს რამდენიმე წუთი მოიცადე და თავიდან გაუზომე.

რა ვქნათ, როცა ბავშვს სიცხე აქვს

შესთავაზე ბევრი სითხე; თუ ჩვილი ძუძუთი იკვებება, განაგრძე კვება ჩვეულ რეჟიმში.
ყურადღებით დააკვირდი, ხომ არ ვლინდება გაუწყლოების ნიშნები.
საჭმელი მიეცი, თუ თვითონ ითხოვს.
ხშირად შეამოწმე ბავშვის მდგომარეობა, მათ შორის ღამითაც.
დატოვე სახლში — ნუ გაუშვებ ბაღში ან სკოლაში.
თუ ხედავ, რომ სიცხე ძალიან აწუხებს და თავს ცუდად გრძნობს, სიცხის დამწევი საშუალების შესარჩევად გაესაუბრე ფარმაცევტს ან ექიმს და აუცილებლად გადაამოწმე, შეესაბამება თუ არა პრეპარატი ბავშვის ასაკს.

რა არ უნდა გავაკეთოთ

ნუ გახდი ბავშვს ტანსაცმელს და ნუ დაუზელ სხეულს ცივი წყლით — NHS განმარტავს, რომ სიცხე ინფექციასთან ბრძოლის ბუნებრივი და ჯანსაღი რეაქციაა.
ნუ ჩააცმევ ზედმეტად თბილად და ნუ ჩაფუთნი საბნებში.
16 წლამდე ბავშვს ასპირინი არ მისცე.
ნუ მოუნაცვლებ ერთმანეთს სხვადასხვა სიცხის დამწევ წამალს, თუ ეს უშუალოდ ექიმმა არ გირჩია.
გახსოვდეს, რომ სულ პატარა ჩვილებისთვის ზოგიერთი მედიკამენტი საერთოდ არ გამოიყენება — წამლის მიცემამდე ყოველთვის ჰკითხე რჩევა ექიმს.

როდის დავუკავშირდეთ ექიმს დღესვე

NHS გირჩევს, სასწრაფოდ მიიღო სამედიცინო რჩევა (საქართველოში — დაუკავშირდი პედიატრს ან ოჯახის ექიმს), თუ ბავშვი:

3 თვემდეა და აქვს 38°C ან მეტი, ან ფიქრობ, რომ სიცხე აქვს;
3–6 თვისაა და აქვს 39°C ან მეტი, ან ფიქრობ, რომ სიცხე აქვს;
სიცხესთან ერთად სხვა ნიშნებიც აქვს, მაგალითად გამონაყარი;
სიცხე 5 დღე ან მეტია გრძელდება;
არ უნდა ჭამა, ან ჩვეულებრივ არ იქცევა და გაწუხებს;
გაუწყლოებულია — მაგ. საფენი თითქმის მშრალია, თვალები ჩაცვენილი აქვს, ტირილისას ცრემლი არ მოსდის.

და რა თქმა უნდა — მიმართე ექიმს ყოველთვის, როცა ბავშვის მდგომარეობა გაწუხებს.

დედა ჩვილით ხელში ექიმს ტელეფონით ესაუბრება

საგანგაშო ნიშნები — დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე

NHS-ის მიხედვით, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების გამოძახება დაუყოვნებლივ აუცილებელია, თუ ბავშვს აღენიშნება შემდეგი ნიშნები:

გაუშეშდა კისერი;
აქვს გამონაყარი, რომელიც არ ქრება, როცა მას გამჭვირვალე ჭიქას აჭერ;
სინათლე აწუხებს;
პირველად დაემართა კრუნჩხვა (ფებრილური კრუნჩხვა);
ხელები და ფეხები უჩვეულოდ ცივი აქვს;
კანი, ტუჩები ან ენა მოლურჯო, ნაცრისფერი, ჩვეულებრივზე ფერმკრთალი ან ლაქებიანი გაუხდა;
არის ძალიან მთვლემარე და ძნელად იღვიძებს;
გაუჩერებლად ტირის, ძალიან აგზნებულია ან დაბნეული ჩანს;
უჭირს სუნთქვა — კვნესის, სუნთქვისას ნეკნების ქვეშ მუცელი შიგნით ეწევა ან ძალიან სწრაფად სუნთქავს;
ჩვეულებრივ არ რეაგირებს, ჭამა და თამაში არ აინტერესებს.

გამოჯანმრთელებული ბავშვი ხალიჩაზე წიგნს კითხულობს დათუნიასთან ერთად

ზამთრის სეზონზე სიცხის ხშირი მიზეზი გრიპია — ამ თემაზე ვრცლად შეგიძლია წაიკითხო სტატიაში გრიპი ბავშვებსა და მოზრდილებში. ბავშვის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სხვა საკითხებისთვის კი დაგეხმარება პედიატრის გვერდი და გზამკვლევი ბავშვის განვითარება თვეების მიხედვით.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენი გრადუსია ბავშვისთვის მაღალი სიცხე?

NHS-ის მიხედვით, ბავშვებში სიცხედ ითვლება 38°C ან მეტი.

უნდა შევუზილო თუ არა ბავშვს ცივი წყალი?

არა. NHS არ გირჩევს ბავშვის გაშიშვლებას ან გასაგრილებლად სხეულის ცივი წყლით დაზელვას.

რამდენ ხანს გრძელდება სიცხე?

ჩვეულებრივ, ტემპერატურა 1–4 დღეში ნორმალიზდება. თუ სიცხე 5 დღე ან მეტია გრძელდება, აუცილებლად დაუკავშირდი ექიმს.

ჩვილს 38°C აქვს — რა ვქნა?

თუ ჩვილი 3 თვემდე ასაკისაა, 38°C ან მეტი ტემპერატურის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ დაუკავშირდი ექიმს.

ეს სტატია საინფორმაციოა და არ ცვლის პედიატრის კონსულტაციას.

როცა ბავშვს სიცხე აქვს — რა ვქნათ და როდის მივმართოთ ექიმს