ოთხფეხა მეგობრის დროული აცრა მხოლოდ მის ჯანმრთელობაზე ზრუნვა არ არის — ეს პირდაპირ უკავშირდება შენი ოჯახისა და განსაკუთრებით ბავშვების უსაფრთხოებას. გაითვალისწინე, რომ საქართველოში ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია კანონით სავალდებულოა. ამ სტატიაში მარტივად და გასაგებად მოგიყვებით, რას ითხოვს კანონმდებლობა, რა ასაკში უწევს ლეკვს პირველი აცრები, სად შეგიძლია ჩაუტარო ვაქცინაცია სრულიად უფასოდ და როგორ უნდა მოიქცე, თუ ძაღლმა ვინმე დაკბინა.
სარჩევი
- ცოფის ვაქცინაცია: რას ამბობს კანონი
- ლეკვის აცრები
- უფასო ვაქცინაცია
- აცრის აღრიცხვა
- თუ ძაღლმა დაკბინა
- ხშირად დასმული კითხვები
ცოფის ვაქცინაცია: რას ამბობს კანონი
საქართველოს მთავრობის №348 დადგენილებით დამტკიცებული „ცხოველების ცოფთან ბრძოლის პროფილაქტიკურ-საკარანტინო წესის“ თანახმად (რომლის მოქმედი რედაქციაც ძალაშია 2023 წლის 1 მაისიდან), ძაღლისა და კატის ნებისმიერი მფლობელი თუ მიმკედლებელი ვალდებულია:
- ოთხფეხა მეგობარი ცოფის საწინააღმდეგოდ ააცრევინოს 3 თვის ასაკიდან;
- თუ ცხოველს აცრა 3 თვემდე ჩაუტარდა, 3 თვის ასაკში ის ხელახლა უნდა ააცრევინოს. ამასთან, პირველ და მეორე აცრას შორის სულ მცირე 14 დღე მაინც უნდა იყოს გასული;
- ამის შემდეგ კი ვაქცინაცია ყოველწლიურად გაიმეოროს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, ადამიანებში ცოფის შემთხვევების 99% ძაღლის კბენით ან კაწვრით არის გამოწვეული. როცა კლინიკური სიმპტომები უკვე გამოვლინდა, ცოფი ყოველთვის სასიკვდილოა. WHO-ს თქმით, ძაღლების ვაქცინაცია ადამიანის დაცვის ყველაზე ეფექტიანი გზაა.
ლეკვის აცრები
ცოფის გარდა, პატარა ლეკვს, როგორც წესი, სხვა გავრცელებული გადამდები დაავადებების საწინააღმდეგო აცრებსაც უტარებენ, რაც რამდენიმე დოზას მოიცავს. უმჯობესია, კონკრეტული ვაქცინები და მათი გაკეთების ზუსტი განრიგი ვეტერინარმა შეგირჩიოს — ის შენი ლეკვის ასაკს, ჯანმრთელობის მდგომარეობასა და ცხოვრების წესს ინდივიდუალურად შეაფასებს.
- სახლში მოყვანისთანავე წაიყვანე ლეკვი ვეტერინართან კონსულტაციაზე;
- აუცილებლად დააზუსტე, მანამდე რომელი აცრები აქვს გაკეთებული, და მოითხოვე შესაბამისი საბუთი;
- სანამ ვაქცინაციის კურსი ბოლომდე დასრულდება, ჰკითხე ექიმს, როდიდან იქნება უსაფრთხო მისი გარეთ, საჯარო სივრცეებში გაყვანა და სხვა ძაღლებთან კონტაქტი;
- ვიზიტისას, აცრებთან ერთად, გაიარე კონსულტაცია პარაზიტების საწინააღმდეგო დამუშავებასა და სწორ ძაღლის კვებაზეც.
უფასო ვაქცინაცია
იგივე დადგენილება ავალდებულებს სურსათის ეროვნულ სააგენტოს, რომ 2031 წლის 1 იანვრამდე ყოველწლიურად ჩაატაროს ძაღლებისა და კატების ცოფის საწინააღმდეგო კამპანიური ვაქცინაცია. სააგენტო ყოველწლიურად 28 სექტემბერს, ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო დღეს, უფასო ვაქცინაციის აქციას აწყობს. 2024 წლის განცხადებაში სააგენტომ ისიც აღნიშნა, რომ მის მიერ ჩატარებული ვაქცინაცია უფასოა და მთელი წლის განმავლობაში გრძელდება. მიმდინარე მისამართები და განრიგი nfa.gov.ge-ზე ან სააგენტოს რეგიონულ ოფისში გადაამოწმე.
აცრის აღრიცხვა
წესის მიხედვით, ვაქცინაციის მონაცემები უნდა აისახოს ცხოველის პასპორტში, ელექტრონულ ბაზაში ან აცრის დამადასტურებელ სხვა დოკუმენტში. შეინახე. ეს დოკუმენტი მოგზაურობისას, სასტუმროში, დაკბენის შემთხვევაში და ვეტერინართან ვიზიტისას დაგჭირდება.
თუ ძაღლმა დაკბინა
WHO-ს რჩევით, თუ ბავშვს ან შენ ცხოველმა დაკბინა ან დაკაწრა:
- ჭრილობა დაუყოვნებლივ ჩამოიბანე გამდინარე წყლითა და საპნით, სულ მცირე 15 წუთის განმავლობაში;
- მაშინვე მიმართე სამედიცინო დაწესებულებას, სადაც ექიმი შეაფასებს მდგომარეობას და გადაწყვეტს, საჭიროა თუ არა ცოფის საწინააღმდეგო აცრა;
- თუ ამის საშუალება გაქვს, გაარკვიე, ვინ არის ძაღლის პატრონი და არის თუ არა ცხოველი აცრილი.
ძლიერი სისხლდენის, სახის ან კისრის არეში მიყენებული ღრმა ჭრილობის, ან ზოგადად მძიმე მდგომარეობის დროს დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე.
აუცილებლად აუხსენი ბავშვებს, რომ არ მიეკარონ უცნობ ან ქუჩაში მოხეტიალე ძაღლებს, არ შეაწუხონ ცხოველი, როცა ის ჭამს ან სძინავს, ხოლო თუ ძაღლი მათკენ გამოიქცევა — არ გაიქცნენ და მშვიდად გაჩერდნენ ერთ ადგილას.
რა ხდება საავადმყოფოში დაკბენის შემდეგ
WHO-ს მიხედვით, ცოფით სიკვდილი შეიძლება თავიდან აიცილო, თუ დროულად ჩატარდება პოსტექსპოზიციური პროფილაქტიკა. ეს ნიშნავს ჭრილობის საფუძვლიან ჩამობანას, ადამიანის ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინის კურსს და, საჭიროების შემთხვევაში, ცოფის საწინააღმდეგო იმუნოგლობულინს ან ანტისხეულებს. რომელი სჭირდება ბავშვს, ექიმი წყვეტს. ამიტომ ნუ დაელოდები, სანამ სიმპტომები გამოჩნდება: სიმპტომების შემდეგ ცოფს ვეღარ მკურნალობენ.
რატომ არის მნიშვნელოვანი ყველა ძაღლის აცრა
WHO-ს შეფასებით, ძაღლების — მათ შორის პატარა ლეკვების — მასობრივი ვაქცინაცია ადამიანების ცოფისგან დაცვის ყველაზე ეკონომიური და ეფექტიანი საშუალებაა, რადგან ამ გზით ვირუსის გავრცელება პირდაპირ წყაროშივე ჩერდება. ამავდროულად, WHO ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მოხეტიალე ძაღლების დახოცვა პრობლემის მოსაგვარებლად ეფექტიანი არ არის. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, უწყება ცოფის საწინააღმდეგო უფასო ვაქცინაციას მთელი ქვეყნის მასშტაბით ჯერ კიდევ 2013 წლიდან ახორციელებს, ხოლო თავად ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო დღე 2007 წელს დაწესდა.
რა ნიშნები უნდა გაგიჩინოს ეჭვი
ცოფთან ბრძოლის წესში დეტალურად არის გაწერილი, რა ითვლება „საეჭვო შემთხვევად“. ყურადღებით იყავი, თუ ცხოველს შეამჩნიე:
- ნერწყვდენა;
- მადის შეცვლა, წყლისა და საკვების მიღების გაძნელება;
- მისი ჯიშისთვის უჩვეულო, არადამახასიათებელი ქცევა;
- უმიზეზო კბენა, კაწვრა ან აგრესიული თავდასხმა სხვა ცხოველსა თუ ადამიანზე.
ამავე წესის მიხედვით, საეჭვოდ მიიჩნევა ისეთი შემთხვევაც, როდესაც გარეული ცხოველი დასახლებულ პუნქტში შემოდის და უჩვეულოდ იქცევა. გაითვალისწინე, რომ ასეთ ცხოველს ბავშვი ახლოს არავითარ შემთხვევაში არ უნდა გაეკაროს.
რას გავალდებულებს წესი, თუ ძაღლმა ვინმე დაკბინა
აღნიშნული წესის მე-4 მუხლის თანახმად, თუ შენს ძაღლს ცოფის ნიშნები საეჭვოდ აღენიშნება, ან მან სხვა ცხოველი თუ ადამიანი დაკბინა, კანონით ვალდებული ხარ:
- დაუყოვნებლივ გადაიყვანო იზოლაციაში შენი ცხოველი;
- შემთხვევიდან 24 საათის განმავლობაში შეატყობინო სურსათის ეროვნულ სააგენტოს;
- მთელი ზედამხედველობის პერიოდში ძაღლი სხვა ცხოველებისა და ადამიანებისგან განცალკევებით ამყოფო. ამ დროს დაუშვებელია მისი დაკარგვა, გაყიდვა, გაჩუქება ან იმ ტერიტორიიდან გაყვანა, სადაც ზედამხედველობა მიმდინარეობს;
- მაშინვე აცნობო ზედამხედველ ვეტერინარს, თუ ძაღლს ცოფისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები გამოუვლინდა, მოკვდა ან დაიკარგა;
- სრულად ითანამშრომლო სააგენტოს წარმომადგენლებთან და შეასრულო მათი მითითებები.
სწორედ ამიტომ არის აუცილებელი, რომ აცრის დამადასტურებელი დოკუმენტი ყოველთვის ხელთ გქონდეს — ეს არის მთავარი საბუთი, რომელიც ადასტურებს, რომ შენი ძაღლი ნამდვილად აცრილია.
კატასაც სჭირდება?
დიახ, აუცილებლად. კანონმდებლობა „შინაურ ბინადარ ცხოველად“ ძაღლსაც და კატასაც თანაბრად მოიაზრებს. შესაბამისად, ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია კატებისთვისაც სავალდებულოა — პირველად 3 თვის ასაკიდან, შემდეგ კი ყოველწლიურად. ამ თემაზე დეტალურ ინფორმაციას აქ გაეცნობი: კატის აცრები.
ბავშვები და ძაღლები: უსაფრთხოების წესები
- ასწავლე ბავშვს, რომ უცხო ძაღლის მოფერებამდე აუცილებლად დაეკითხოს პატრონს: „შეიძლება?“;
- ბავშვმა არ უნდა შეაწუხოს ძაღლი, რომელიც ჭამს, სძინავს ან თავის ლეკვებთან ერთადაა;
- აუხსენი, რომ არ მიუტანოს სახე ძაღლს ახლოს და არ ჩაეხუტოს უცხო ცხოველს;
- პატარა ბავშვი და ძაღლი, თუნდაც ოჯახის, უფროსის მეთვალყურეობის გარეშე მარტო ნუ დარჩებიან;
- ბავშვმა უნდა იცოდეს, რომ ნებისმიერი კბენის ან სულ პატარა ნაკაწრის შემთხვევაშიც კი მაშინვე უფროსს უნდა შეატყობინოს.
დაბოლოს, გახსოვდეს: შენი ძაღლის დროული ვაქცინაციით იცავ როგორც საკუთარ ოჯახს, ისე მეზობლის ბავშვებსა და გარშემომყოფ ცხოველებს.
ხშირად დასმული კითხვები
სავალდებულოა ძაღლის ცოფზე აცრა?
დიახ, სავალდებულოა. მთავრობის №348 დადგენილების თანახმად, აცრა კეთდება 3 თვის ასაკიდან და შემდეგ ყოველწლიურად. იგივე წესი ვრცელდება კატებზეც.
რამდენად ხშირად უნდა აიცრას?
ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია ტარდება ყოველწლიურად, ხოლო სხვა აცრების ინდივიდუალური განრიგი შეგიძლია შენს ვეტერინართან დააზუსტო.
შეიძლება უფასოდ აცრა?
დიახ, შესაძლებელია. სურსათის ეროვნული სააგენტო ცოფის საწინააღმდეგო აცრებს უფასოდ ატარებს, მიმდინარე განრიგის ნახვა კი მათ ოფიციალურ ვებგვერდზე შეგიძლია.
ოთხფეხა მეგობრის შერჩევა ჯერ კიდევ წინ გაქვს? მაშინ გადახედე ჩვენს გზამკვლევს: ძაღლების ჯიშები.
