დედობა და კარიერა: დაბრუნება სამსახურში და ბალანსი

დედობა და კარიერა ხშირად ერთმანეთის მოწინააღმდეგეებად წარმოგვიდგენია: ან ერთი, ან მეორე. რეალურად ბევრი ქალი ორივეს უთავსებს, უბრალოდ გზა ყველასთვის განსხვავებულია. ზოგი დეკრეტის შემდეგ ძველ სამსახურს უბრუნდება, ზოგი პროფესიას იცვლის, ზოგი საკუთარ საქმეს იწყებს. ამ სტატიაში ნახავ პრაქტიკულ რჩევებს: როგორ დაგეგმო დაბრუნება, როგორ დაიცვა შენი უფლებები და როგორ არ დაკარგო საკუთარი თავი ამ ყველაფერში.

დეკრეტამდე: დაგეგმე წინასწარ

გაეცანი შენს უფლებებს. ორსულობის, მშობიარობის და ბავშვის მოვლის შვებულების ხანგრძლივობა, ანაზღაურება და სამსახურში დაბრუნების გარანტიები საქართველოს შრომის კოდექსით რეგულირდება. მიმდინარე რედაქცია ნახე matsne.gov.ge-ზე და დააზუსტე შენს დამსაქმებელთან ან HR-თან.

გადაეცი საქმეები მოწესრიგებულად. დოკუმენტირებული პროცესები და შეთანხმებული შემცვლელი დაბრუნებას გიმარტივებს.

შეთანხმდი სამუშაო კომუნიკაციაზე. წინასწარ განსაზღვრე, გსურს თუ არა სამსახურებრივი სიახლეების მიღება შვებულების პერიოდში და რა სიხშირით გირჩევნია კონტაქტი.

შეაფასე ოჯახის ბიუჯეტი შვებულების პერიოდისთვის და მის შემდეგ, ბავშვის მოვლის ხარჯების ჩათვლით.

სამსახურში დაბრუნება: როგორ გადალახო პირველი ემოციური კვირები

დაბრუნება ემოციურად რთული შეიძლება იყოს: დანაშაულის გრძნობა, დაღლილობა, განცდა, რომ „ჩამორჩი“. ეს ბევრი დედის საერთო გამოცდილებაა. რამდენიმე რამ, რაც ეხმარება:

თუ შესაძლებელია, დაიწყე ნაწილობრივი დატვირთვით ან კვირის შუა რიცხვებიდან;

ბავშვის მომვლელთან ან ბაღთან შეგუება დაიწყე დაბრუნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე;

ხელმძღვანელთან განიხილე მოქნილი გრაფიკის ან დისტანციური მუშაობის შესაძლებლობა;

თუ ძუძუთი კვებავ, წინასწარ შეთანხმდი რძის გამოწველის დროსა და ადგილზე.

ბალანსი სამსახურსა და ოჯახს შორის: რა მუშაობს რეალურად?

გახსოვდეს, რომ „იდეალური ბალანსი“ ხშირად ილუზიაა: ერთ კვირას შესაძლოა მთელი ენერგია სამსახურმა წაიღოს, მეორე კვირას კი — ოჯახმა. მთავარია, საერთო სურათი შენთვის იყოს ჰარმონიული და მისაღები.

გაინაწილე პასუხისმგებლობები პარტნიორთან: ბავშვის მოვლა და საოჯახო საქმეები ორივე მშობლის საერთო ზრუნვის საგანია. ჩამოწერეთ ვალდებულებები, გადაანაწილეთ როლები და პერიოდულად გადახედეთ შეთანხმებას. თუ გაინტერესებს, კონკრეტულად რისი გაკეთება შეუძლია მამას, გაეცანი სტატიას „მე – მამა“.

დაგეგმე კვირა წინასწარ. საერთო კალენდარი, კვირის მენიუ და ჩანთები წინა საღამოს ბევრ სტრესს გაკლებს.

ისწავლე „არას“ თქმა იმ საქმეებზე, რომლებიც არც შენს კარიერას ეხმარება და არც ოჯახს.

დატოვე დრო საკუთარი თავისთვის. თუნდაც 20 წუთი დღეში სეირნობისთვის, კითხვისთვის ან უბრალოდ სიჩუმისთვის.

თუ კარიერის შეცვლა გინდა

დედობა ბევრს უბიძგებს, გადახედოს პრიორიტეტებს. თუ ფიქრობ ახალ პროფესიაზე ან საკუთარ საქმეზე:

დაიწყე პატარა ნაბიჯებით: ონლაინ კურსი, პატარა პროექტი, კონსულტაცია იმ სფეროს ადამიანთან;

შეაფასე, რამდენი დრო და თანხა შეგიძლია რეალურად დახარჯო;

გამოიყენე დედობით შეძენილი უნარები: დროის მართვა, მოლაპარაკება, მრავალი საქმის ერთდროულად კეთება;

თუ ბიზნესზე ფიქრობ, ნახე ჩვენი განყოფილება საკუთარი ბიზნესი.

ბავშვის მოვლის ვარიანტები

ყველაზე ხშირი კითხვა სამსახურში დაბრუნებისას: ვინ დარჩება ბავშვთან? ყოველ ვარიანტს თავისი პლიუსი და მინუსი აქვს:

ბებია-ბაბუა ან ოჯახის წევრი: ნდობა და მოქნილობა, თუმცა მნიშვნელოვანია, წინასწარ შეთანხმდეთ ძილის, კვების და ეკრანის წესებზე, რომ ბავშვს სახლში და მათთან ერთნაირი საზღვრები ჰქონდეს.

ძიძა: ინდივიდუალური ყურადღება სახლის გარემოში. სთხოვე რეკომენდაციები, გაიარე საცდელი დღეები და შეთანხმდი მოვალეობებზე წერილობით.

საბავშვო ბაღი: თანატოლებთან სოციალიზაცია და დღის მყარი რეჟიმი. გადაწყვეტილების მიღებამდე პირადად ეწვიე დაწესებულებას, დააზუსტე ჯგუფში ბავშვებისა და აღმზრდელების თანაფარდობა და საკუთარი თვალით შეაფასე საძინებელი თუ სათამაშო სივრცეები.

პირველ თვეებში ბავშვი ბაღში ხშირად ავადდება: ეს ბევრი ოჯახის საერთო გამოცდილებაა. წინასწარ იფიქრე, ვინ დარჩება მასთან ავადმყოფობის დღეებში. დამხმარე მასალა იპოვე სტატიებში როგორ გავაძლიეროთ ბავშვის იმუნიტეტი და როცა ბავშვს სიცხე აქვს.

როგორ ესაუბრო დამსაქმებელს მოქნილ გრაფიკზე

ბევრ დედას ერიდება მოქნილი გრაფიკის თხოვნა, რადგან ეშინია, რომ ნაკლებად ერთგულად ჩათვლიან. საუბარს წინასწარ მოემზადე:

მიდი კონკრეტული წინადადებით: რომელ დღეებში და რა საათებში შეგიძლია მუშაობა, რა იქნება დისტანციურად;

აჩვენე, როგორ შეინარჩუნებ შედეგებს: ანგარიშები, ვადები, ხელმისაწვდომობის საათები;

შესთავაზე საცდელი პერიოდი, მაგალითად ერთი-ორი თვე, და მერე ერთად შეაფასეთ;

შეთანხმება ჩაიწერე ელფოსტით, რომ ორივე მხარისთვის გასაგები იყოს.

საკუთარი თავის მოვლა

მომუშავე დედა ხშირად ბოლო ადგილზე საკუთარ თავს აყენებს. ძილი, კვება და მოძრაობა არ არის „ფუფუნება“: ამაზეა დამოკიდებული, რამდენი ენერგია დაგრჩება ბავშვისთვისაც და სამსახურისთვისაც. იპოვე ერთი პატარა რამ, რაც მხოლოდ შენია: ვარჯიში კვირაში ორჯერ, მეგობართან ყავა, წიგნი ძილის წინ. თუ პარტნიორი ან ოჯახი ამ დროს ბავშვთან დარჩება, ეს მთელ ოჯახს ეხმარება.

ძუძუთი კვება და სამსახური

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) და UNICEF გირჩევენ, პირველი ექვსი თვე ბავშვი მხოლოდ დედის რძით იკვებებოდეს, შემდეგ კი, დამატებით საკვებთან ერთად, ძუძუთი კვება ორ წლამდე ან მეტხანს გაგრძელდეს. სამსახურში დაბრუნება ამას აუცილებლად არ წყვეტს:

დაბრუნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე დაიწყე რძის გამოწველა და შენახვა, რომ მარაგი გქონდეს;

შეაჩვიე ბავშვი ბოთლიდან ან ჭიქიდან კვებას, სასურველია სხვა ადამიანის ხელიდან;

სამსახურში შეთანხმდი სუფთა, დახურულ ადგილზე და შესვენებაზე გამოწველისთვის; შრომის კოდექსში ამ საკითხზე მოქმედი წესი გადაამოწმე matsne.gov.ge-ზე;

გამოწველილი რძე შეინახე მაცივარში და ზუსტად აღნიშნე თარიღი.

თუ ძუძუთი კვება ვერ შეინარჩუნე ან სხვა გზა აირჩიე, ეს შენი ოჯახის გადაწყვეტილებაა. კვების საკითხებზე კონსულტაციისთვის მიმართე პედიატრს.

გადაწვის ნიშნები

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია გადაწვას (burnout) აღწერს, როგორც ქრონიკული სამსახურებრივი სტრესის შედეგს, რომელიც სამი ნიშნით ვლინდება: ენერგიის ამოწურვა ან დაღლილობა, სამსახურისგან გაუცხოება ან ცინიზმი და პროფესიული ეფექტიანობის შემცირება. მომუშავე დედებს ამას ხშირად ემატება ღამის უძილობა და სახლის საქმეები.

თუ ამ ნიშნებს დიდხანს ამჩნევ შენში, ნუ ელოდები, რომ „თავისით გაივლის“. გადახედე დატვირთვას, გაიყავი საქმეები, ესაუბრე ხელმძღვანელს და, საჭიროების შემთხვევაში, ფსიქოლოგს ან ექიმს. დასვენება შენი სამუშაოს ნაწილია და არა მისი ღალატი.

მზადება სამსახურში დაბრუნებისთვის: პირველი დღის ჩეკლისტი

დაბრუნების წინა საღამოს რამდენიმე წუთი დაუთმე ამ სიას, რომ დილა მშვიდად დაიწყოს:

ბავშვის ჩანთა: სათადარიგო ტანსაცმელი, საფენები, საყვარელი სათამაშო, საჭიროების შემთხვევაში გამოწველილი რძე;

მომვლელის ან ბაღის ტელეფონი შენახულია და მათაც აქვთ შენი და პარტნიორის ნომრები;

ჩაწერილია ბავშვის რეჟიმი, ალერგიები და ექიმის კონტაქტი;

შენი ჩანთა, ტანსაცმელი და სადილი წინა საღამოსვე მზადაა;

შეთანხმებულია, ვინ წაიყვანს ბავშვს და ვინ წამოიყვანს, და ვინ დარჩება მასთან, თუ ავად გახდება;

პირველ კვირაში ნუ დაგეგმავ დამატებით შეხვედრებს საღამოს: შენც და ბავშვსაც დასვენება დაგჭირდებათ.

პირველი კვირები ყველაზე რთულია. ბავშვს და შენ შეგუებას დრო სჭირდება, და ჩვეულებრივ რამდენიმე კვირაში ახალი რიტმი თავის ადგილს პოულობს.

დანაშაულის გრძნობა

ბევრ მომუშავე დედას აწუხებს ფიქრი, რომ შვილს „აკლებს“. კვლევები აჩვენებს, რომ ბავშვისთვის გადამწყვეტია ურთიერთობის ხარისხი და მზრუნველი ზრდასრულების სტაბილურობა და არა მხოლოდ საათების რაოდენობა. საღამოს ერთად გატარებული მშვიდი დრო, ზღაპარი ძილის წინ და ყურადღებით მოსმენა ბევრს ნიშნავს. თუ დაღლილობა და შფოთვა დიდხანს გრძელდება, ნუ მოგერიდება ფსიქოლოგთან საუბარი.

მოკლედ

დედობა და კარიერა არ არის ან-ან არჩევანი. დაგეგმე წინასწარ, იცოდე შენი უფლებები, გაიყავი საქმეები და დაუშვი, რომ ზოგი დღე არასრულყოფილი იქნება. შენი გზა შენ თვითონ განსაზღვრე. სხვა თემები დედებისთვის იპოვე გვერდზე „მე – დედა“.

ამავე რუბრიკაში:

ბავშვის განვითარება თვეების მიხედვით: რას აკეთებს ჩვილი 0-დან 12 თვემდე

ბავშვის პიროვნული განვითარება: ტემპერამენტი, ეტაპები და მშობლის როლი

ლექსები დედაზე — მოკლე, საბავშვო და კლასიკური ლექსები