გოლდენ რეტრივერი (Golden Retriever) ოქროსფერბეწვიანი, მშვიდი და ძალიან მოსიყვარულე ძაღლია. ჭკვიანია, ადვილად სწავლობს და ბავშვებთან კარგად ურთიერთობს, ამიტომ ოჯახის ძაღლად ხშირად ირჩევენ. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, რა ზომისაა, როგორ მოუარო და რა უნდა იცოდე ჯანმრთელობაზე.
გოლდენ რეტრივერის წარმოშობა
ჯიში XIX საუკუნეში შოტლანდიაში გამოიყვანა სერ დადლი მარჯორიბენქსმა, შემდგომში ლორდმა ტვიდმუთმა, თავის მამულ გიზაჩანში. საფუძვლად ყვითელი რეტრივერი ნუსი აიღო, რომელიც ტვიდის წყლის სპანიელს შეაჯვარა. მოგვიანებით სისხლში ბლადჰაუნდი და ირლანდიური სეტერიც დაამატეს.
ბრიტანეთის კინოლოგიურმა კლუბმა ჯიში 1913 წელს „ყვითელ ან ოქროსფერ რეტრივერად“ აღიარა. 1920 წელს, გოლდენ რეტრივერის კლუბის დაარსებისას, ოფიციალური სახელი Golden Retriever გახდა. თავიდან ეს მონადირის ძაღლი იყო, რომელიც ნანადირევს პატრონს მოუტანდა.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბის (AKC) მონაცემებით:
| მაჩვენებელი | მამრი | მდედრი |
|---|---|---|
| სიმაღლე მინდაოსთან | 58–61 სმ | 55–57 სმ |
| წონა | 29–34 კგ | 25–29 კგ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10–12 წელი | |
2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ ჯიშის საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 13,2 წლით განსაზღვრა.
ხასიათი
გოლდენ რეტრივერი ჭკვიანი, მშვიდი და ძალიან მოსიყვარულე ჯიშია. როგორც რეტრივერების უმეტესობა, ადვილად ემორჩილება, მარტივად სწავლობს და პატრონის გახარება სურს. ბავშვებთან, როგორც წესი, ძალიან კარგად ურთიერთობს. დაცვის ინსტინქტი თითქმის არ აქვს, ამიტომ დარაჯად არ გამოდგება.
მონადირის ინსტინქტი დღემდე შერჩენია: კარგი ყნოსვა აქვს და ნივთების მოტანა უყვარს. ხშირად პატრონს სათამაშოს ან სხვა ნივთს პირით მიუტანს. სხვა რეტრივერებთან შედარებით ნელა მწიფდება და დიდხანს ლეკვივით იქცევა.
მოძრაობა და კვება
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი გოლდენისთვის დღეში 2 საათზე მეტ მოძრაობას გირჩევს. სეირნობასთან ერთად ნივთის მოტანის თამაში და ძებნა სჭირდება. ულუფა შეფუთვაზე მითითებული ნორმით და ძაღლის რეალური წონით გაზომე, ჯილდოები დღის ულუფიდან გამოაკელი.
ბეწვის მოვლა
ბეწვი საშუალო სიგრძისაა და ცვივა. კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, დავარცხნა კვირაში ერთზე მეტჯერ სჭირდება. განსაკუთრებით მიხედე ყურებს უკან, მკერდს და ფეხების უკანა მხარეს, სადაც ბეწვი ადვილად იბურდება. ბანაობის ან ცურვის შემდეგ ყურები გაუმშრალე.
დიდ ძაღლს საკუთარი, საკმარისი ზომის ადგილი სჭირდება. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
წვრთნის რჩევები
- გოლდენი პატრონის გახარებას ცდილობს, ამიტომ ქებასა და ჯილდოზე კარგად რეაგირებს.
- ნივთის მოტანის ინსტინქტი გამოიყენე: „მოიტანე“ და „დადე“ ბრძანებები ადრე ასწავლე.
- ნელა მწიფდება, ამიტომ მოთმინება გამოიჩინე. ლეკვური ენერგია შეიძლება დიდხანს შეუნარჩუნდეს.
ჯანმრთელობა
- კიბო: ჯიში კიბოსკენ უჩვეულოდ მიდრეკილია. ამერიკულ კვლევაში გოლდენების დაახლოებით 50%-ის სიკვდილის მიზეზი კიბო იყო, ევროპულ კვლევებში კი ეს მაჩვენებელი ნაკლები იყო (20–39%). განსაკუთრებით ხშირია ჰემანგიოსარკომა და ლიმფომა.
- სახსრები და თვალები: ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მშობლების მენჯ-ბარძაყისა და იდაყვის შეფასებას და თვალების შემოწმებას ითვალისწინებს.
ძაღლზე შეამჩნიე სიმსივნე, უცაბედი დასუსტება ან მადის დაკარგვა? დაუყოვნებლივ ვეტერინარს მიმართე.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ბრიტანული ცხოველთა დაცვის ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- ფრთხილად ინტერნეტ-განცხადებებთან. RSPCA-ს მონაცემებით, ლეკვებით ვაჭრობაზე შემოსული ზარების 87% ინტერნეტით ნაყიდ ცხოველებს ეხება.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- მენჯ-ბარძაყისა და იდაყვის დისპლაზიის შეფასება (BVA/RKC სქემები);
- თვალების შემოწმება, მათ შორის გონიოსკოპია;
- დნმ-ტესტები GR_PRA1 და GR_PRA2 (ბადურის პროგრესირებადი ატროფია) და ICT-A (იქთიოზი, კანის მემკვიდრეობითი დაავადება).
ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ არის, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
გოლდენი ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
მშვიდი და შემწყნარებელი ხასიათის გამო გოლდენი ოჯახისთვის ერთ-ერთი ყველაზე კარგი არჩევანია. თუმცა დიდი და ენერგიული ძაღლია, ამიტომ პატარა ბავშვთან თამაშს ყოველთვის თვალი ადევნე. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მისთვის დიდ სახლსა და დიდ ეზოს გირჩევს. ბინაში ცხოვრება მხოლოდ მაშინ გამოვა, თუ ყოველდღე ბევრს ასეირნებ.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ არ მოგცემ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ ნაწილებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- რეგულარული გრუმინგი;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
მოკლედ: შენთვის არის გოლდენ რეტრივერი?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 2 საათზე მეტი |
| სახლის ზომა | დიდი სახლი და დიდი ეზო |
| დავარცხნა | კვირაში ერთზე მეტჯერ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10 წელზე მეტი |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს გოლდენ რეტრივერი?
AKC-ის მონაცემებით 10–12 წელი. 2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ საშუალოდ 13,2 წელი აჩვენა.
კარგი დარაჯია გოლდენი?
არა. მეგობრული ხასიათის გამო დაცვის ინსტინქტი თითქმის არ აქვს.
ცვივა გოლდენის ბეწვი?
კი, ამიტომ კვირაში ერთზე მეტჯერ დავარცხნა სჭირდება.
რით განსხვავდება გოლდენი ლაბრადორისგან?
გოლდენს უფრო გრძელი, ოქროსფერი ბეწვი აქვს, რომელიც უფრო ხშირ დავარცხნას საჭიროებს. ლაბრადორს მოკლე ბეწვი აქვს და სამი ფერისაა.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშების შესახებ წაიკითხე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად ლაბრადორი და გერმანული ნაგაზი.