მოპსი (Pug) პატარა, მოსიყვარულე კომპანიონი ძაღლია, ბრტყელი სახითა და ნაოჭებით. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მას აღწერს ლათინური გამოთქმით „multum in parvo“, ანუ „ბევრი ძაღლი პატარა სხეულში“. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, როგორ მოუარო და რა უნდა იცოდე მის ჯანმრთელობაზე.
მოპსის წარმოშობა
მოპსი ჩინური წარმოშობისაა. მისი წინაპარი სუნის დინასტიის იმპერიულ კარზე პოპულარული იყო. ჩინეთში ასეთ ძაღლებს მმართველი ოჯახების კომპანიონებად ზრდიდნენ. XVI საუკუნეში ჰოლანდიის აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიის ვაჭრებმა ისინი ჰოლანდიაში ჩაიყვანეს, სადაც კარის წრეებში ძალიან პოპულარული გახდნენ.
როცა უილიამ III ორანელი ინგლისის ტახტზე ავიდა, მას თავისი მოპსებიც თან ჩაჰყვა. ასე მოიპოვა ჯიშმა არისტოკრატიის ყურადღება.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბის (AKC) მონაცემებით:
| მაჩვენებელი | მამრი | მდედრი |
|---|---|---|
| სიმაღლე მინდაოსთან | 25–33 სმ | |
| წონა | 6–8 კგ | |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 13–15 წელი | |
კვლევები ბევრად ნაკლებ ხანგრძლივობას აჩვენებს: ერთმა ბრიტანულმა კვლევამ 11,6 წელი დააფიქსირა, ვეტერინარული ჩანაწერების მიხედვით ჩატარებულმა მეორემ კი — სულ 7,65 წელი.
ხასიათი
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, მოპსი მოსიყვარულე და კომუნიკაბელური ძაღლია, რომელიც ადამიანთან სიახლოვეს საჭიროებს. ის მხოლოდ კომპანიონად გამოიყვანეს და არა სამუშაოდ. როგორც წესი, უცნობებთან მეგობრულია, ბავშვებთან კარგად ერთობა ზედამხედველობის ქვეშ და სხვა ძაღლებსა და შინაურ ცხოველებსაც კარგად ეწყობა.
მარტოობა არ უყვარს და შეიძლება განშორების შფოთვა დაეწყოს. ამიტომ, კლუბის თქმით, ისეთ პატრონს უხდება, რომელიც დღის დიდ ნაწილს სახლში ატარებს.
მოძრაობა და კვება
კინოლოგიური კლუბი მოპსისთვის დღეში 1 საათამდე მოძრაობას მიუთითებს. მოკლე, რეგულარული სეირნობა და თამაში სჭირდება. ბრტყელი სახის გამო სიცხეს, ტენიანობას და ინტენსიურ დატვირთვას ცუდად იტანს, ამიტომ სიცხეში მოძრაობა მსუბუქი და ზომიერი უნდა იყოს.
კვებაში წონის კონტროლი აუცილებელია. ბრიტანული კვლევის მიხედვით, მოპსები სხვა ჯიშებზე სამჯერ უფრო ხშირად სუქდებიან. კლუბის თქმით, მოწყენილი მოპსი შეიძლება ზედმეტად ბევრი ჭამოს. ულუფა გაზომე და ჯილდოები დღის ულუფიდან გამოაკელი.
ბეწვისა და კანის მოვლა
მოკლე ბეწვს კინოლოგიური კლუბის მიხედვით კვირაში ერთხელ დავარცხნა სჭირდება, თუმცა ცვივა. სახის ნაოჭები რბილი, მშრალი ქსოვილით გაწმინდე, რადგან ნაოჭების დერმატიტი ბრტყელსახიან ჯიშებში ხშირია. თვალები ყოველდღე დაათვალიერე. მყუდრო და გრილი დასასვენებელი ადგილი მოუწყვე. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
წვრთნის რჩევები
- კლუბის თქმით, მოპსი ჭკვიანია, მაგრამ შეიძლება ჯიუტი იყოს, ამიტომ წვრთნას შეიძლება უფრო მეტი დრო დასჭირდეს.
- დადებითი, ჯილდოზე დაფუძნებული წვრთნა საუკეთესოდ მუშაობს. მკაცრ მოპყრობასა და ხმამაღალ ტონზე მგრძნობიარეა.
- ჯილდოები პატარა ზომის აირჩიე, რომ წონა არ მოიმატოს.
ჯანმრთელობა
- სუნთქვა: დამოკლებული დრუნჩი (ბრაქიცეფალია) ზედა სასუნთქ გზებს ავიწროებს და სუნთქვას ართულებს. იწვევს ხმაურიან სუნთქვას და ბრაქიცეფალიური ობსტრუქციის სინდრომს.
- გადახურება: ძაღლი სუნთქვით ვერ იგრილებს სხეულს. ნარკოზის დროს გართულებების რისკიც მეტია.
- თვალები: გამოწეული თვალები ადვილად ზიანდება. ახასიათებს რქოვანას დაზიანება, თვალის სიმშრალე და ქუთუთოს ჩაბრუნება.
- სიმსუქნე: ბრიტანული მონაცემებით, წელიწადში მოპსების ყოველ მეხუთეს უსვამენ სიმსუქნის დიაგნოზს.
თუ მოპსი მოსვენებულ მდგომარეობაშიც ხმაურით სუნთქავს ან სიცხეში მალე იღლება, ვეტერინარს აჩვენე.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ბრიტანული ცხოველთა დაცვის ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- ფრთხილად ინტერნეტ-განცხადებებთან. RSPCA-ს მონაცემებით, ლეკვებით ვაჭრობაზე შემოსული ზარების 87% ინტერნეტით ნაყიდ ცხოველებს ეხება.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- RKC/კემბრიჯის უნივერსიტეტის სუნთქვის ფუნქციის შეფასება (RFG სქემა);
- თვალების შემოწმება (BVA/RKC/ISDS სქემა);
- დნმ-ტესტი PDE (მოპსის ენცეფალიტი);
- მენჯ-ბარძაყის დისპლაზიის შეფასება.
მიაქციე ყურადღება მშობლების სუნთქვას: თუ ისინი მოსვენებულ მდგომარეობაშიც ხმაურით სუნთქავენ, ეს გაფრთხილების ნიშანია. ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ არის, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
მოპსი ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მოპსს ბინისთვის შესაფერის ჯიშად ასახელებს. ბავშვებთან კარგად ერთობა, თუ ურთიერთობას უფროსი აკონტროლებს. ყველაზე კარგად იმ ოჯახს უხდება, სადაც დღის დიდ ნაწილს ვინმე სახლშია.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ არ მოგცემ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ ნაწილებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- შესაძლოა სუნთქვის, თვალის ან კანის პრობლემების მკურნალობა, რომლებიც ამ ჯიშში ხშირია;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
მოკლედ: შენთვის არის მოპსი?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 1 საათამდე |
| სახლის ზომა | ბინაც გამოდგება |
| დავარცხნა | კვირაში ერთხელ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10 წელზე მეტი |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს მოპსი?
AKC 13–15 წელს მიუთითებს, თუმცა ბრიტანულმა კვლევებმა ნაკლები აჩვენა: 11,6 და 7,65 წელი.
რატომ სუნთქავს მოპსი ხმაურით?
დამოკლებული დრუნჩი (ბრაქიცეფალია) სასუნთქ გზებს ავიწროებს. თუ ხმაურით სუნთქვა მოსვენებულ მდგომარეობაშიც შეინიშნება, ვეტერინარს აჩვენე.
შეიძლება მოპსის მარტო დატოვება?
დიდხანს არა. მოპსი მარტოობას ცუდად იტანს და შეიძლება განშორების შფოთვა დაეწყოს.
ცვივა მოპსის ბეწვი?
კი, ბეწვი მოკლეა, მაგრამ ცვივა.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშების შესახებ წაიკითხე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად ფრანგული ბულდოგი და ჩიხუახუა.