მალტეზე (Maltese) პატარა, თეთრი, გრძელბეწვიანი დეკორატიული ძაღლია. AKC მას მხიარულ, მომხიბვლელ და ადვილად შეგუებად თანამგზავრად აღწერს, რომელიც იატაკამდე სიგრძის ბეწვით არის ცნობილი. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, რა ზომისაა, როგორ მოუარო და რა უნდა იცოდე ჯანმრთელობაზე.
მალტეზეს წარმოშობა
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, მდიდარბეწვიანი პატარა თეთრი ძაღლები ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებში საუკუნეების განმავლობაში განებივრებული შინაური ცხოველები იყვნენ და სწორედ ისინი არიან მალტეზეს წინაპრები. ვარაუდობენ, რომ მალტაზე ისინი ფინიკიელმა ვაჭრებმა ჩაიყვანეს. მალტის სამეფო ბიბლიოთეკაში ინახება 1833 წლის პორტრეტი, რომელზეც თანამედროვე მალტეზეს მსგავსი ძაღლია გამოსახული.
მსგავსი ძაღლები ძველ ბერძნულ და რომაულ ლიტერატურაშიც ხშირად იხსენიება. თუმცა გენეტიკოსების თქმით, თანამედროვე მალტეზე იმ ძველ ძაღლებს საგვარეულოთი ვერ დაუკავშირდება: ჯიში ვიქტორიანულ ეპოქაში ჩამოყალიბდა.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბის (AKC) მონაცემები:
| სიმაღლე მინდაოში | 18–23 სმ |
| წონა | 3 კგ-მდე |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 12–15 წელი |
2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ ჯიშის საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 13,1 წლად განსაზღვრა.
ხასიათი
AKC მალტეზეს მხიარულ, მომხიბვლელ და ადვილად შეგუებად ძაღლად ახასიათებს. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მას დეკორატიულ ჯიშებს მიაკუთვნებს: ეს პატარა თანამგზავრი ძაღლებია, რომლებსაც მეგობრული ხასიათი აქვთ და ყურადღება უყვართ.
მოძრაობა და კვება
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მალტეზესთვის დღეში 30 წუთამდე ფიზიკურ დატვირთვას გირჩევს. დეკორატიულ ჯიშებს ბევრი მოძრაობა არ სჭირდებათ, ულუფა შეფუთვაზე მითითებული ნორმის მიხედვით აწონე. თუ ძაღლი საკვებს არ ჭამს, ვეტერინარს ჰკითხე.
ბეწვის მოვლა
მალტეზეს აბრეშუმისებრი, თეთრი ბეწვი არ ცვივა, მაგრამ ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი ყოველდღიურ დავარცხნას გირჩევს. სხვა თეთრი ძაღლების მსგავსად, თვალების ქვეშ შეიძლება ცრემლის ლაქები გაუჩნდეს, ამიტომ თვალის არე რბილი, სუფთა ქსოვილით გაუწმინდე. დასასვენებლად რბილი, თბილი ადგილი მოუწყვე. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
ჯანმრთელობა
- მუხლის კვირისტავის ამოვარდნა (პატელას ლუქსაცია): მემკვიდრეობითი მდგომარეობა, როცა მუხლის კვირისტავი ადგილიდან ამოვარდება და უკან ბრუნდება.
- ღვიძლისა და გულის პრობლემები: ჯიშს შეიძლება ჰქონდეს მიდრეკილება. ზოგ ძაღლს შეიძლება ჰქონდეს გულის თანდაყოლილი დეფექტი, ღია არტერიული სადინარი, ამიტომ ლეკვი ვეტერინარს შეამოწმებინე.
თუ ძაღლი კოჭლობს ან ფეხი მოკეცილი აქვს, ვეტერინარს აჩვენე.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ცხოველთა დაცვის ბრიტანული ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- ფრთხილად იყავი ინტერნეტ-განცხადებებთან. RSPCA-ს მონაცემებით, ლეკვებით ვაჭრობაზე შემოსული ზარების 87% ინტერნეტით ნაყიდ ცხოველებს ეხება.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- თვალის შემოწმება BVA/KC/ISDS სქემით.
ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ არის, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
მალტეზე ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მალტეზეს ბინისთვის შესაფერის ჯიშად ასახელებს. ძალიან პატარაა, ამიტომ პატარა ბავშვებს აუხსენი, რომ ფრთხილად აიყვანონ და იატაკზე არ დააგდონ. ყველაზე კარგად უხდება იმ ოჯახს, სადაც მას ყურადღებას დაუთმობენ.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ ვერ დაგისახელებ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ პუნქტებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- პარიკმახერის მომსახურება, თუ გრძელ ბეწვს თავად ვერ მოუვლი;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
მოკლედ: შენთვის არის მალტეზე?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 30 წუთამდე |
| სახლის ზომა | ბინაც გამოდგება |
| დავარცხნა | ყოველდღე |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 12 წელზე მეტი |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს მალტეზე?
AKC 12–15 წელს მიუთითებს. 2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ საშუალოდ 13,1 წელი აჩვენა.
ცვივა მალტეზეს ბეწვი?
არა, მაგრამ ყოველდღე დავარცხნა სჭირდება.
რამდენს იწონის მალტეზე?
AKC-ის მიხედვით, 3 კგ-მდე.
რატომ აქვს მალტეზეს თვალებთან ყავისფერი ლაქები?
სხვა თეთრი ძაღლების მსგავსად, მას შეიძლება ცრემლის ლაქები გაუჩნდეს. თუ თვალი წითელია ან ბევრი გამონადენი აქვს, ვეტერინარს აჩვენე.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშების შესახებ წაიკითხე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად ბიშონი და შიცუ.