ბიგლი (Beagle) მხიარული, მეგობრული და ცნობისმოყვარე მეძებარი ძაღლია, რომელსაც შესანიშნავი ყნოსვა აქვს. ბავშვებს კარგად ეწყობა, ამიტომ ოჯახის ძაღლად ხშირად ირჩევენ. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, რა ზომისაა, როგორ მოუარო და რა უნდა იცოდე ჯანმრთელობაზე.
ბიგლის წარმოშობა
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, ბიგლი ბრიტანულ ხროვის მეძებრებს შორის ყველაზე პატარაა. ის პატარა ნადირზე სანადიროდ გამოიყვანეს და მონადირეები მას ფეხით მისდევდნენ. ინგლისში ჯიში XV საუკუნისთვის უკვე ჩამოყალიბებული იყო. მას აფასებდნენ გამძლეობის, „მუსიკალური“ ხმისა და გამორჩეული ყნოსვისთვის.
დედოფალ ელისაბედ I-ს მინიატურული ბიგლების ხროვა ჰყავდა. ამბობენ, ისინი ისეთი პატარები იყვნენ, რომ უნაგირის ჩანთაში ან ჯიბეშიც კი ეტეოდნენ.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბი (AKC) ბიგლს ორ ზომად ყოფს:
| მაჩვენებელი | პატარა ვარიანტი | დიდი ვარიანტი |
|---|---|---|
| სიმაღლე მინდაოსთან | 33 სმ-მდე | 33–38 სმ |
| წონა | 9 კგ-მდე | 9–14 კგ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10–15 წელი | |
2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ ჯიშის საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 12,5 წლით განსაზღვრა.
ხასიათი
ბიგლი წყნარი და მშვიდი ბუნების ძაღლია. ჯიშის რამდენიმე სტანდარტი მას „მხიარულს“ უწოდებს. როგორც წესი, არც აგრესიულია და არც მშიშარა, თუმცა ეს ცალკეულ ძაღლზეა დამოკიდებული. უცნობებს თავიდან შეიძლება მოერიდოს, მაგრამ მალე უმეგობრდება. ამიტომ დარაჯად არ გამოდგება, თუმცა უცნობზე ყეფს.
ბიგლი ხროვის ცხოველია და მარტოობას ცუდად იტანს. მარტო დარჩენილს შეიძლება განშორების შფოთვა დაეწყოს და ნივთები დააზიანოს.
მოძრაობა და კვება
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი ბიგლისთვის დღეში 1 საათამდე მოძრაობას მიუთითებს. კლუბის თქმით, ბიგლი აქტიური და ცნობისმოყვარეა და დაცულ გარემოს საჭიროებს, რადგან საინტერესო სუნს შეიძლება გაჰყვეს. ამიტომ ღია ადგილას საბელით ასეირნე და ეზოს ღობე შეამოწმე. ულუფა შეფუთვაზე მითითებული ნორმით გაზომე და ჯილდოები დღის ულუფიდან გამოაკელი.
ბეწვის მოვლა
ბეწვი მოკლეა და ცვივა. კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, დავარცხნა კვირაში ერთხელ საკმარისია. გრძელი, ჩამოშვებული ყურები რეგულარულად დაათვალიერე, ხომ არ აქვს სიწითლე, უსიამოვნო სუნი ან გამონადენი. სეირნობის შემდეგ საკუთარი, მყუდრო ადგილი მოუწყვე. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
წვრთნის რჩევები
- ბიგლი ყნოსვას მისდევს, ამიტომ „მოდი“ ბრძანება ადრე და ბევრჯერ ივარჯიშე.
- ძებნის თამაშები, მაგალითად სახლში დამალული ჯილდოს პოვნა, მის ბუნებრივ ინსტინქტს იყენებს.
- თანდათან შეაჩვიე მარტო დარჩენას, რომ განშორების შფოთვა არ დაეწყოს.
ჯანმრთელობა
- ეპილეფსია: ბიგლებს შეიძლება ჰქონდეთ. ხშირად წამლით კონტროლდება.
- ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითება (ჰიპოთირეოზი).
- ხერხემლის დისკის დაავადებები: ბიგლი ქონდროდისტროფიულ ჯიშად ითვლება, ამიტომ ამ დაავადებებისკენ მიდრეკილება აქვს.
- მუსლადინ-ლუეკეს სინდრომი (MLS): ამ ჯიშისთვის დამახასიათებელი მემკვიდრეობითი მდგომარეობა. ამისთვის დნმ-ტესტი არსებობს.
მენჯ-ბარძაყის დისპლაზია ბიგლებში იშვიათად ითვლება პრობლემად.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ბრიტანული ცხოველთა დაცვის ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- ფრთხილად ინტერნეტ-განცხადებებთან. RSPCA-ს მონაცემებით, ლეკვებით ვაჭრობაზე შემოსული ზარების 87% ინტერნეტით ნაყიდ ცხოველებს ეხება.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- დნმ-ტესტები: ლაფორას დაავადება (ეპილეფსიის ფორმა), NCCD (ახალშობილის ნათხემის დაზიანება), IGS-2, FVIID (სისხლის შედედების დარღვევა) და MLS.
ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ აქვს, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
ბიგლი ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
ბიგლები ბავშვებს შესანიშნავად ეწყობიან. ეს ერთ-ერთი მიზეზია, რის გამოც ოჯახის ძაღლად პოპულარული გახდნენ. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მას პატარა სახლსა და პატარა ან საშუალო ეზოს მიუთითებს. ბინაში ცხოვრებაც შეუძლია, თუ ყოველდღე საკმარისად ასეირნებ, თუმცა ყეფა და ყმუილი მეზობლებს შეიძლება შეაწუხოს.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ არ მოგცემ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ ნაწილებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
მოკლედ: შენთვის არის ბიგლი?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 1 საათამდე |
| სახლის ზომა | პატარა სახლი |
| დავარცხნა | კვირაში ერთხელ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 12 წელზე მეტი |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს ბიგლი?
AKC-ის მონაცემებით 10–15 წელი. 2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ საშუალოდ 12,5 წელი აჩვენა.
ბევრს ყეფს ბიგლი?
უცნობ სიტუაციაში უმეტესობა ყეფს, ზოგი კი ყმუის.
შეიძლება ბიგლის საბელის გარეშე გაშვება?
ღია ადგილას ფრთხილად იყავი: ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის თქმით, საინტერესო სუნს შეიძლება გაჰყვეს.
კარგია ბიგლი ბავშვებისთვის?
კი, ბიგლები ბავშვებს შესანიშნავად ეწყობიან.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშების შესახებ წაიკითხე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად ლაბრადორი და ფრანგული ბულდოგი.