ინგლისური ენის სწავლა ანბანით იწყება. კარგი ამბავი ისაა, რომ ინგლისურ ანბანში ქართულზე ნაკლები, სულ 26 ასოა. ამ სტატიაში ნახავ ყველა ასოს სახელით, ტრანსკრიფციით და მიახლოებითი ქართული წარმოთქმით, გაიგებ, რომელია ხმოვანი და რომელი თანხმოვანი, და მიიღებ თამაშის იდეებს ბავშვთან ერთად სასწავლად.
სარჩევი
- რამდენი ასოა ინგლისურ ანბანში
- ინგლისური ანბანი ტრანსკრიფციით და ქართულად
- ხმოვნები და თანხმოვნები
- რას მიაქციო ყურადღება
- როგორ ასწავლო ბავშვს
- ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი ასოა ინგლისურ ანბანში
ვიკიპედიის მონაცემებით, თანამედროვე ინგლისური ენა ლათინურ დამწერლობაზე დაფუძნებულ 26-ასოიან ანბანს ეყრდნობა. ქართულისგან განსხვავებით, აქ ყველა ასოს ორი მოხაზულობა აქვს — დიდი (A) და პატარა (a). ეს 26-ასოიანი სისტემა საბოლოოდ დაახლოებით მე-16 საუკუნისთვის ჩამოყალიბდა. საინტერესოა თავად სიტყვა „alphabet“-ის წარმოშობაც: ის ბერძნული ანბანის პირველი ორი ასოს, „ალფასა“ და „ბეტას“ სახელების გაერთიანებით შეიქმნა.
ინგლისური ანბანი ტრანსკრიფციით და ქართულად
| ასო | სახელი | ტრანსკრიფცია (IPA) | ქართულად (მიახლოებით) |
|---|---|---|---|
| A a | a | /eɪ/ | ეი |
| B b | bee | /biː/ | ბი |
| C c | cee | /siː/ | სი |
| D d | dee | /diː/ | დი |
| E e | e | /iː/ | ი |
| F f | ef | /ɛf/ | ეფ |
| G g | gee | /dʒiː/ | ჯი |
| H h | aitch | /eɪtʃ/ | ეიჩ |
| I i | i | /aɪ/ | აი |
| J j | jay | /dʒeɪ/ | ჯეი |
| K k | kay | /keɪ/ | კეი |
| L l | el | /ɛl/ | ელ |
| M m | em | /ɛm/ | ემ |
| N n | en | /ɛn/ | ენ |
| O o | o | /oʊ/ | ოუ |
| P p | pee | /piː/ | პი |
| Q q | cue | /kjuː/ | ქიუ |
| R r | ar | /ɑːr/ | ა(რ) |
| S s | ess | /ɛs/ | ეს |
| T t | tee | /tiː/ | ტი |
| U u | u | /juː/ | იუ |
| V v | vee | /viː/ | ვი |
| W w | double-u | /ˈdʌbəl.juː/ | დაბლ-იუ |
| X x | ex | /ɛks/ | ექს |
| Y y | wye | /waɪ/ | უაი |
| Z z | zed / zee | /zɛd/, /ziː/ | ზედ / ზი |
ცხრილში მოყვანილი ასოების სახელწოდებები და ტრანსკრიფცია აღებულია ვიკიპედიიდან, რომელიც, თავის მხრივ, Oxford English Dictionary-ს ეყრდნობა. გაითვალისწინე, რომ ქართული ვარიანტი მხოლოდ მიახლოებით წარმოდგენას გიქმნის, რადგან ინგლისურის სპეციფიკურ ჟღერადობას ქართული ასოებით ზუსტად ვერ გადმოსცემ. ამიტომ ყველაზე კარგი იქნება, თუ ბგერების სწორ წარმოთქმას პირდაპირ ინგლისურენოვანი ადამიანის აუდიოჩანაწერებიდან მოისმენ.
ხმოვნები და თანხმოვნები
- 5 ხმოვანი: A, E, I, O, U;
- 19 თანხმოვანი;
- W და Y განსაკუთრებული ასოებია — სიტყვიდან გამომდინარე, ისინი შეიძლება ხმოვნის როლშიც მოგვევლინონ და თანხმოვნისაც. მაგალითად, სიტყვაში yes ასო Y თანხმოვანია, ხოლო სიტყვაში my — ხმოვანი.
რას მიაქციო ყურადღება
- Z: ამ ასოს ბრიტანულ ინგლისურში წარმოთქვამენ, როგორც zed (ზედ), ამერიკულში კი — zee (ზი);
- H: მისი სტანდარტული სახელია aitch (ეიჩ), თუმცა ზოგჯერ შეიძლება haitch-ის ფორმითაც შეგხვდეს;
- ასოს სახელი ≠ ბგერა სიტყვაში. ანბანში ასოს სახელწოდება და სიტყვაში მისი რეალური ჟღერადობა ხშირად განსხვავდება. მაგალითად, C-ს ჰქვია „სი“, მაგრამ სიტყვაში cat ის „კ“ ბგერად იკითხება. ასევე, A-ს სახელია „ეი“, თუმცა სიტყვაში apple სულ სხვაგვარად ჟღერს;
- ასოთშენაერთები: ინგლისურ ენაში ხშირად გვხვდება ორი ასოსგან შექმნილი ერთი ბგერა, როგორებიცაა ch, sh, th, ee, oo. ამიტომ, როცა პატარა ანბანს აითვისებს, შემდეგი ნაბიჯი სწორედ ამ ასოთშენაერთების სწავლა უნდა იყოს;
- ქართული ანბანისგან განსხვავებით, ინგლისურში ერთი ასო სხვადასხვა სიტყვაში სხვადასხვანაირად შეიძლება იკითხებოდეს.
როგორ ასწავლო ბავშვს
- დღეში რამდენიმე ასო: 26 ასოს ერთად სწავლა ბავშვს დაღლის. 2–3 ასო დღეში საკმარისია;
- ასო + სიტყვა + სურათი: დააკავშირეთ ასოები ნაცნობ სიტყვებთან, მაგალითად: A — apple, B — ball, C — cat. კიდევ უკეთესი იქნება, თუ ფერად ბარათებს თქვენივე ხელით, ერთად დახატავთ;
- ანბანის სიმღერა: ბევრი ბავშვი ანბანს სიმღერით უფრო ადვილად იმახსოვრებს;
- „იპოვე ასო“: აქციეთ სეირნობა თამაშად. ქუჩაში აბრებზე, წიგნის ყდებზე ან პროდუქტების შეფუთვებზე ერთად მოძებნეთ ნაცნობი ასოები და ხმამაღლა დაასახელეთ;
- დიდი და პატარა წყვილები: გაამზადე ბარათები დიდი და პატარა ასოებით (A–a, B–b და ა.შ.), აურიე და სთხოვე ბავშვს, თითოეულს თავისი მეწყვილე უპოვოს;
- ასოს ჰაერში ან ქვიშაზე ხატვა: ფიზიკური მოძრაობა და შეგრძნებები მეხსიერებას ძალიან ეხმარება, ამიტომ სცადეთ ასოების ჰაერში ან ქვიშაზე მოხაზვა.
როდესაც ანბანს უკვე კარგად შეისწავლით, დროა ახალ ეტაპზე გადახვიდეთ, რაც ინგლისური ენის არაწესიერი ზმნები გახლავთ. იმ შემთხვევაში, თუ პატარა გერმანულსაც ეუფლება, საინტერესო იქნება ამ ორი ანბანის ერთმანეთთან შედარება: გერმანული ანბანი. სხვა სასარგებლო იდეებსა და რეკომენდაციებს კი ინგლისური ენის შესწავლის კატეგორიაში იპოვი.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი ასოა ინგლისურ ანბანში?
სულ 26 ასოა. აქედან 5 ხმოვანია (A, E, I, O, U), 19 თანხმოვანი, ხოლო W და Y სიტყვის მიხედვით ორივე როლს ირგებს.
როგორ ითქმის Z, „ზედ“ თუ „ზი“?
ორივე ვარიანტი სწორია: ბრიტანულ ინგლისურში ამბობენ zed-ს, ამერიკულში კი — zee-ს.
რა ასაკიდან ვასწავლო ბავშვს ინგლისური ანბანი?
ამისთვის რაიმე მკაცრად განსაზღვრული ასაკი არ არსებობს. მთავარია, პროცესი თამაშს ჰგავდეს და სწავლას ყოველდღიურად სულ რამდენიმე, ხალისიანი წუთი დაუთმოთ.
