საქართველოში არქიტექტურა მრავალფეროვანია: საბჭოთა მოდერნიზმიდან არტ-ნუვოს მემკვიდრეობამდე და ახალგაზრდა სტუდიებამდე. ამიტომ შევადგინეთ შვილები.ge-ს საკუთარი ტოპ 10: ქართველი არქიტექტორები და სტუდიები, რომელთა შესახებაც გადამოწმებადი, ღია წყარო მოვიძიეთ. თითოეულზე ვწერთ ჩვენს აზრს და ვაძლევთ რედაქციის ქულას.
თუ შენთვის არქიტექტურა სახლის მოწყობასთანაც არის დაკავშირებული, გადახედე ჩვენს ინტერიერის დიზაინის გზამკვლევს და ინტერიერის დიზაინერის გზამკვლევს.
როგორ შევადგინეთ რეიტინგი
ეს შვილები.ge-ს რედაქციის საკუთარი რეიტინგია და არა რომელიმე ორგანიზაციის ოფიციალური სია. თითოეულ სახელს ხუთი კრიტერიუმით ვაფასებთ, თითოეულს 0-დან 10-მდე, ამიტომ მაქსიმალური ჯამი 50 ქულაა:
- გავლენა – რამდენად შეცვალა მან პროფესია, ქალაქი ან გემოვნება;
- ხელწერა – რამდენად ამოსაცნობი და თანმიმდევრულია მისი სტილი;
- პროექტები – რამდენად ცნობილი და დადასტურებულია მისი ნამუშევრები;
- ჯილდოები – პრემიები, ნომინაციები და ოფიციალური წოდებები;
- აღიარება – პრესა, გამოფენები და პროფესიული წრეების დამოკიდებულება.
ქულები შვილები.ge-ს რედაქციული შეფასებაა და ის სუბიექტურია. ფაქტებს კი (წლებს, პროექტებს, ჯილდოებს) ღია წყაროებიდან ვიღებთ და ვამოწმებთ. რომელიც ვერ გადავამოწმეთ, სტატიაში არ შეგხვდება. ქართულ სიაში ისტორიული ოსტატებიც შევიტანეთ და თანამედროვე ოფისებიც, ამიტომ გავლენას ვაფასებთ საკუთარი ეპოქის მასშტაბით. ქულას მხოლოდ იმას ვაძლევთ, რაც ღია წყაროებში გადავამოწმეთ.
ამ რეიტინგში ერთად შევიტანეთ ისტორიული ოსტატები და თანამედროვე სტუდიები, ამიტომ თითოეულს მისი ეპოქის მასშტაბით ვაფასებთ. პირველი ორი ადგილი, ჩახავა-ჯალაღანია და ხმალაძე, ამ მიდგომის ორი პოლუსია. მასალას ვიღებდით ისეთი ღია წყაროებიდან, როგორებიცაა თბილისის არქიტექტურის არქივი (TAA), Wikipedia, ArchDaily, EUmies Awards, Designboom, Cultured და თავად სტუდიების ვებგვერდები. ეს სია სრული არ არის: ბევრი კარგი არქიტექტორი შეიძლება აქ არ მოხვდა მხოლოდ იმიტომ, რომ მათზე საკმარისი გადამოწმებადი ინფორმაცია ვერ ვიპოვეთ. სტუდიების ვებგვერდებიდან აღებული განცხადებები ცალკე მივუთითეთ.
ცნობილი პროექტების სიებში წელს მხოლოდ მაშინ ვწერთ, როცა წყარო მას ასახელებს. სადაც წყაროები ერთმანეთს არ ემთხვევა, ორივე ვარიანტს ვუთითებთ. სტუდიების საკუთარი ვებგვერდებიდან აღებულ ინფორმაციას ცალკე ვანიშნავთ.
1. გიორგი ჩახავა და ზურაბ ჯალაღანია – გზების მშენებლობის სამინისტროს შენობა
გიორგი ჩახავა (1923–2007) და ზურაბ ჯალაღანია (დაბ. 1939) თბილისში გზების მშენებლობის სამინისტროს შენობის ავტორები არიან. დღეს ის საქართველოს ბანკის სათავო ოფისია. შენობა 1975 წელს დასრულდა. Tbilisi Architecture Archive-ის (TAA) მიხედვით, ის სამი 12×12 მეტრის კოშკისგან შედგება, რომლებიც სხვადასხვა დონეზე ორსართულიანი ჰორიზონტალური კონსოლებით არის დაკავშირებული (მალი 28 მეტრი). 16 000 კვადრატული მეტრის შენობა ნაკვეთის მხოლოდ 450 კვადრატულ მეტრს იკავებს, ნაკვეთზე კი 33 მეტრის სიმაღლის სხვაობაა.
ჩახავა თავის მეთოდს ტყის პრინციპს ადარებდა: ხეების ვარჯი მიწაზე მაღლა დგას, ქვემოთ კი თავისუფალი სივრცე რჩება. ჩახავა, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი, სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემიის ლაურეატი იყო (1983). ჯალაღანიას TAA ასევე დამსახურებულ არქიტექტორად (2022) და იმავე პრემიის ლაურეატად ასახელებს. TAA-ს მონაცემით, შენობა გამოქვეყნდა უცხოურ გამოცემებში, მათ შორის Time-ში (1976) და Domus-ში (1977).
ცნობილი პროექტები:
- Salang Tunnel Portals და Summer Hunting House (გუნდური ავტორობა) – ჰინდუკუში, ავღანეთი, 1963–1964;
- გზების მშენებლობის სამინისტროს შენობა – თბილისი, 1969–1975 (TAA);
- კაფე „ფანტაზია“ – ბათუმი, 1975 ან 1980;
- სახედველო პლატფორმა „დიორამა“ – გუდაური, საქართველოს სამხედრო გზა, 1983.
კაფე „ფანტაზიის“ წელი წყაროებში განსხვავდება: Wikipedia 1975-ს წერს, TAA – 1980-ს. ორივე ვარიანტი ისე გვაქვს, როგორც წყაროშია. ჯალაღანიას TAA-ს გვერდი თავის ძირითად პროექტებად იალტის ავტოსადგურს (1964) და სამინისტროს შენობას (1975) ასახელებს.
ჩვენი შეფასება: ეს შენობა ქართული საბჭოთა მოდერნიზმის ერთ-ერთი ყველაზე ამოცნობადი სიმბოლოა: ორმა არქიტექტორმა რთული რელიეფი პრობლემიდან იდეად აქცია. ამიტომ ვაყენებთ პირველ ადგილზე.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 45/50 (გავლენა 9 · ხელწერა 9 · პროექტები 9 · ჯილდოები 9 · აღიარება 9)
2. გიორგი ხმალაძე (Khmaladze Architects)
გიორგი ხმალაძე თბილისური სტუდიის, Khmaladze Architects-ის დამფუძნებელი და ხელმძღვანელია. სტუდიის საკუთარი ვებგვერდის მიხედვით, ფირმა 2010 წელს დააარსა, მანამდე მილანში მუშაობდა, 2012 წელს კი Harvard-ის Graduate School of Design-ში არქიტექტურის მაგისტრის ხარისხი მიიღო.
მისი ყველაზე ცნობილი პროექტია Meama-ს ყავის საწარმო თბილისში. ArchDaily-ის მონაცემით ის 2019 წელს დასრულდა (16 960 მ²), მონოლითური ბეტონის ფასადი აქვს და სინათლე შიგნით მწვანე ატრიუმებიდან შედის. 2019 წლის 11 სექტემბერს ArchDaily-მ და Strelka-მ ის Grand Prize-ის გამარჯვებულად დაასახელეს. ამავე წყაროს მიხედვით, ხმალაძის სტუდია მკითხველთა კენჭისყრით შერჩეული სამი გამარჯვებულიდან ერთ-ერთი იყო. სტუდიის ვებგვერდი ასევე ასახელებს Architizer A+ 2020-ის რამდენიმე კატეგორიას და FIABCI-ის World Silver-ს (2023).
ცნობილი პროექტები:
- Meama Coffee Production Plant – თბილისი, 2019;
- Alliance Highline – სამკოშკიანი შერეული დანიშნულების კომპლექსი ვაკეში, თბილისი, მშენებარეა;
- Chavchavadze Towers – თბილისი, კონცეფციის ეტაპზე (95 000 მ²).
Alliance Highline და Chavchavadze Towers ჯერ დასრულებული არ არის და სტუდიის ვებგვერდზე წლები არ არის მითითებული, ამიტომ წელს არ ვწერთ.
ჩვენი შეფასება: ხმალაძე ის არქიტექტორია, ვინც ქართული კომერციული არქიტექტურა საერთაშორისო დონეზე გამოაჩინა. ჯილდოებით ის ჩვენს სიაში ლიდერია, თუმცა გავლენას ისტორიულ ოსტატებს ვუთმობთ.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 44/50 (გავლენა 8 · ხელწერა 8 · პროექტები 9 · ჯილდოები 10 · აღიარება 9)
3. ვიქტორ ჯორბენაძე (Victor Djorbenadze)
ვიქტორ ჯორბენაძე (1925–1999) ქართველი არქიტექტორია, რომლის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია თბილისის ქორწინების სასახლე. Wikipedia-ს მიხედვით, 1959 წლიდან კარიერის დასრულებამდე თბილქალაქპროექტში მუშაობდა და არქიტექტურის ისტორიაც ძალიან აინტერესებდა: ის ისტორიული შენობების დაცვას უჭერდა მხარს.
მისი პირველი დამოუკიდებელი შეკვეთა მუხათგვერდის სასაფლაო იყო, რომლის პროექტი, წყაროს თანახმად, Le Corbusier-ის Ronchamp-ის ეკლესიით შთაგონებულია და ამიტომ ადგილობრივ არქიტექტორთა წრეში მას „ჯორბიუზიე“ შეარქვეს. ქორწინების სასახლე 1984 წელს დასრულდა. Wikipedia წერს, რომ შენობამ შერეული კრიტიკული შეფასებები მიიღო. 1990 წელს ის სამების ტაძრის კონკურსში მონაწილეობდა, თუმცა მისი პოსტმოდერნული პროექტი არ შეირჩა.
ცნობილი პროექტები:
- მუხათგვერდის სასაფლაოს ანსამბლი – თბილისის განაპირას, მისი პირველი დამოუკიდებელი შეკვეთა;
- პატარა მუზეუმი ილია ჭავჭავაძის დაბადების ადგილას (ქეთო კობახიძესთან ერთად) – 1979;
- ქორწინების სასახლე – თბილისი, 1984.
მუხათგვერდის სასაფლაოს წელი წყაროში არ არის, ამიტომ წელს არ ვწერთ. ილია ჭავჭავაძის მუზეუმის ადგილს Wikipedia ზუსტად არ ასახელებს.
ჩვენი შეფასება: ჯორბენაძე ქართველი არქიტექტორია, რომელიც საბჭოთა სივრცეში საკუთარ ხელწერას ინარჩუნებდა. ქორწინების სასახლე ან გიყვარს, ან არა, მაგრამ დაივიწყებას ის არ ექვემდებარება. ჯილდოები მასზე არ დაგვხვდა, ამიტომ ეს ქულა დაბალია.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 38/50 (გავლენა 8 · ხელწერა 9 · პროექტები 8 · ჯილდოები 4 · აღიარება 9)
4. სიმონ კლდიაშვილი (Simon Kldiashvili)
სიმონ კლდიაშვილი (1865–1920) ქუთაისში დაიბადა. Wikipedia მას ქართული არტ-ნუვოს წამყვან ფიგურად ასახელებს. მან 1895 წელს მოსკოვში სამხატვრო კოლეჯი დაამთავრა, 1896 წელს კი სოხუმის მთავარი არქიტექტორი გახდა.
ქართველი თავადაზნაურობის მოწვევით დააპროექტა თბილისის თავადაზნაურთა გიმნაზია, რომელიც დღეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მთავარ კორპუსს წარმოადგენს. პროექტი 1899 წელს შექმნა, მშენებლობას კი 1906 წლამდე ზედამხედველობდა. 1902 წელს მან კობულაშვილების სასახლე გადააკეთა, რომელიც დღეს თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაა. ELLE Decor-ის 2020 წლის სტატიაც ახსენებს მის 1902 წლის არტ-ნუვო სახლს, რომელიც დიზაინერმა ეკა პაპამიქაელმა აღადგინა.
ცნობილი პროექტები:
- თბილისის თავადაზნაურთა გიმნაზია (დღეს თსუ-ის მთავარი კორპუსი) – თბილისი, პროექტი 1899, მშენებლობა 1906-მდე;
- კობულაშვილების სასახლის გადაკეთება (დღეს სამხატვრო აკადემია) – თბილისი, 1902.
ჩვენი შეფასება: კლდიაშვილი ძველი თბილისის სახეს ქმნიდა: მისი შენობები დღესაც ქალაქის ცოცხალი ნაწილია. ჯილდოებზე წყაროები არ გვაქვს, ამიტომ ქულა ამ კრიტერიუმში დაბალია, გავლენისა და აღიარების ქულები კი მაღალი.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 37/50 (გავლენა 9 · ხელწერა 7 · პროექტები 8 · ჯილდოები 4 · აღიარება 9)
5. Studio 9 – მამუკა ჩხაიძე
Studio 9 თბილისური არქიტექტურული კომპანიაა, რომლის დამფუძნებელი და შემოქმედებითი დირექტორი, სტუდიის საკუთარი ვებგვერდის თანახმად, მამუკა ჩხაიძეა. მისი ყველაზე ცნობილი პროექტია რესტორნების კომპლექსი „წისქვილი“ მტკვრის ნაპირას. EUmies Awards-ის გვერდის თანახმად, კომპლექსი 4 825 მ² ნაკვეთზე მდებარეობს, მისი მშენებლობა 2002 წელს დაიწყო და 2020 წლის თებერვლამდე გრძელდებოდა, ხოლო პროექტი 2022 წლის EUmies-ის ნომინანტი იყო. კონცეფცია სანაპიროს ლანდშაფტს, მოქმედ წისქვილსა და ჩანჩქერს ეფუძნება.
სტუდია საკუთარ ვებგვერდზე ასევე ასახელებს ArchDaily-ის 2022 წლის საუკეთესო შენობის ნომინაციას და Architizer A+ 2025-ის გამარჯვებას (Agrohub), 150-ზე მეტ დასრულებულ პროექტს და 60-ზე მეტ თანამშრომელს. ეს მონაცემები სტუდიის საკუთარი განცხადებებია და დამოუკიდებლად ვერ გადავამოწმეთ.
ცნობილი პროექტები:
- Tsiskvili Restaurant Complex („წისქვილი“) – თბილისი, 2020;
- Agrohub (მრავალფუნქციური კომპლექსი მტკვრის სანაპიროზე) – თბილისი, დასრულებული პროექტი.
Agrohub-ის დასრულების წელს ვერ ვადასტურებთ, ამიტომ არ ვწერთ. A+Awards 2025-ის გამარჯვება სტუდიის საკუთარი განცხადებაა.
ჩვენი შეფასება: Studio 9 ქართულ არქიტექტურაში კომერციული მასშტაბისა და საერთაშორისო ნომინაციების შერწყმაა. წისქვილის კომპლექსი ტურისტებისთვისაც და თბილისელებისთვისაც ცნობადია.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 36/50 (გავლენა 6 · ხელწერა 7 · პროექტები 8 · ჯილდოები 7 · აღიარება 8)
6. Wunderwerk – გიგი შუკაკიძე
Wunderwerk თბილისური კვლევითი და დიზაინ-სტუდიაა, რომელსაც გიგი შუკაკიძე ხელმძღვანელობს. Cultured-ის 2022 წლის თებერვლის სტატიის თანახმად, ის 2013 წელს დაარსდა, შუკაკიძე კი თბილისის არქიტექტურის ბიენალეს თანადამფუძნებელია და თავისუფალი უნივერსიტეტის VA|A|DS-ში სტუდიო-პროფესორია. სტუდია საბჭოთა პერიოდის არქიტექტურულ მემკვიდრეობას ხელახლა აფასებს.
მისი ცნობილი პროექტია საცხოვრებელი კომპლექსი „ბაგები“ თბილისი–წყნეთის გზატკეცილზე. Designboom-ის 2021 წლის 14 ოქტომბრის სტატიის თანახმად, ის 35 საცხოვრებელ ერთეულს აერთიანებს და საბჭოთა პერიოდის მიტოვებული, დაუმთავრებელი შენობებით არის შთაგონებული. Cultured და Designboom ასევე წერენ, რომ პროექტი EU Mies Award-ის ნომინანტი იყო (2022).
ცნობილი პროექტები:
- Housing Block Bagebi (DM Studio-სთან ერთად) – თბილისი–წყნეთის გზატკეცილი, 2020;
- Detached House in Tskneti – წყნეთი, საქართველო, 2024–2025.
Tskneti-ის სახლის წელი წყაროებში განსხვავდება: BIG SEE 2024-ს წერს, ArchDaily – 2025-ს.
ჩვენი შეფასება: Wunderwerk ამ სიაში ყველაზე მოაზროვნეა: შუკაკიძე არქიტექტურას აშენებასთან ერთად კვლევადაც და გამოფენადაც განიხილავს. ამიტომ მისი გავლენა პროექტების რაოდენობაზე დიდია.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 35/50 (გავლენა 8 · ხელწერა 7 · პროექტები 6 · ჯილდოები 6 · აღიარება 8)
7. MUA – Architecture & Placemaking
MUA-ს ყველაზე ცნობილი პროექტია Fabrika Tbilisi: ყოფილი საბჭოთა საკერავი ფაბრიკა, რომელიც კულტურულ და შემოქმედებით ჰაბად, ჰოსტელად და მრავალფუნქციურ სივრცედ გადაიქცა. ArchDaily-მ ის 2018 წლის 11 თებერვალს გამოაქვეყნა და წამყვან არქიტექტორებად გიორგი საქვარელიძე და დევი კიტუაშვილი დაასახელა. MUA-ს მონაცემით, ნაკვეთი დაახლოებით 8 000 მ² ყოფილ ინდუსტრიულ ტერიტორიას მოიცავს.
MUA აღწერს, რომ ინტერიერში საბჭოთა წარსულის კვალი შეგნებულად შეინარჩუნეს: დარჩენილია გამოჩენილი მილები და კაბელები, ბეტონის იატაკი, ხოლო წითლად შეღებილ ფოლადის კიბეს ცენტრალური როლი აქვს. ინტერიერში ძველი ავეჯი და ქართული ხალიჩებიცაა. სტუდიის თქმით, ფაბრიკა ქუჩის ხელოვნების მიმართულებითაც ცნობილი გახდა.
ცნობილი პროექტები:
- Fabrika Tbilisi – თბილისი, 2016–2017;
- თბილისის პროკურატურის შენობა – თბილისი;
- საქართველოს პავილიონი ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე – ფრანკფურტი, 2018.
Fabrika-ს წელი წყაროებში განსხვავდება: MUA-ს საკუთარ გვერდზე 2016-ია, ArchDaily-ზე – 2017. პროკურატურის შენობის წელი წყაროში არ არის.
ჩვენი შეფასება: MUA გვიჩვენებს, როგორ შეიძლება მიტოვებული შენობა ქალაქის მთავარ შეხვედრის ადგილად იქცეს. ეს სწორედ ის გავლენაა, რომელსაც სიაში პროექტის ზომაზე მეტად ვაფასებთ.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 34/50 (გავლენა 7 · ხელწერა 7 · პროექტები 8 · ჯილდოები 5 · აღიარება 7)
8. არჩილ მინდიაშვილი (Archil Mindiashvili) – სამების ტაძარი
არჩილ მინდიაშვილი თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის (სამება) ავტორია. Wikipedia-ს მიხედვით, ტაძრის კონკურსი 1989 წლის მაისში გამოცხადდა. პირველ ტურში გამარჯვებული არ გამოვლენილა, საბოლოოდ კი მინდიაშვილის პროექტი გაიმარჯვა. ტაძრის საძირკველი 1995 წლის 23 ნოემბერს ჩაეყარა და ის 2004 წლის 23 ნოემბერს აკურთხეს.
Wikipedia-ს მიხედვით, სამება ტრადიციულ ქართულ სტილშია შესრულებული გაზრდილი ვერტიკალური აქცენტით და მსოფლიოში მესამე უმაღლესი მართლმადიდებლური ტაძარია. წყარო ასევე წერს, რომ ზოგს ის თვალისთვის შემაწუხებლად (eyesore) მიაჩნია, იმდენივე ადამიანი კი მას დიდ პატივს სცემს. მინდიაშვილის შესახებ დამატებითი ბიოგრაფიული ინფორმაცია ღია წყაროებში ვერ გადავამოწმეთ.
ცნობილი პროექტები:
- თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი (სამება) – თბილისი, საძირკველი 1995, კურთხევა 2004.
მინდიაშვილის სხვა პროექტს ღია წყაროებში ვერ ვადასტურებთ, ამიტომ სიაში მხოლოდ სამებაა.
ჩვენი შეფასება: ეს ერთი შენობა თბილისის სილუეტი შეცვალა და ქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე ამოცნობად ნაგებობად იქცა. ჩვენ ვაფასებთ გავლენასა და აღიარებას, მაგრამ ხელწერისა და ჯილდოების ქულა დაბალია, რადგან მის შესახებ სხვა დადასტურებული ინფორმაცია არ გვაქვს.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 33/50 (გავლენა 8 · ხელწერა 5 · პროექტები 7 · ჯილდოები 5 · აღიარება 8)
9. About Architecture – ვანო ქსნელაშვილი
About Architecture 2018 წელს თბილისში დაფუძნებული ინტერდისციპლინური სტუდიაა, რომელიც არქიტექტურასთან ერთად კვლევასა და განათლებაზეც მუშაობს. დამფუძნებელი ვანო ქსნელაშვილია, რომელმაც, სტუდიის ვებგვერდის მიხედვით, 2010 წელს ვილნიუსში არქიტექტურისა და ურბანული დიზაინის მაგისტრის ხარისხი (MA) მიიღო და ლონდონში, სეულში, ვილნიუსსა და თბილისში იმუშავა.
იმავე გვერდის მიხედვით, 2018 წელს ის თბილისის არქიტექტურის ბიენალეს მოწვეული მონაწილე და EU Mies Award-ის დამოუკიდებელი ექსპერტი იყო, 2020 წლიდან კი VA|A|DS-ში ასწავლიდა. სტუდია ასახელებს 2024 წლის EU Mies Awards-ის ნომინაციასაც, თუმცა ეს მის საკუთარ განცხადებად რჩება და დამოუკიდებლად ვერ გადავამოწმეთ.
ცნობილი პროექტები:
- Vilnius Pedestrian Bridge Competition – ვილნიუსი, პირველი პრიზი, 2019;
- Kaunas Pedestrian Bridge Competition – ქაუნასი, პირველი პრიზი, 2018;
- Nikozi Art Palace Competition – მეორე პრიზი, 2021.
ეს აშენებული პროექტები არ არის, ესენი სტუდიის საკუთარ გვერდზე მითითებული საკონკურსო შედეგებია და დამოუკიდებლად ვერ გადავამოწმეთ. აშენებული პროექტების გადამოწმებულ სიას ღია წყაროებში ვერ ვპოულობთ.
ჩვენი შეფასება: About Architecture ახალგაზრდა, მაგრამ მკაფიო პოზიციის მქონე სტუდიაა: ის შენობას კონტექსტის „წაკითხვად“ განიხილავს. გავლენის ქულა ჯერჯერობით ზომიერია, რადგან დრო მცირე გავიდა.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 31/50 (გავლენა 5 · ხელწერა 7 · პროექტები 5 · ჯილდოები 7 · აღიარება 7)
10. STIPFOLD – ბექა ფხაკაძე
STIPFOLD, სტუდიის საკუთარი ვებგვერდის თანახმად, 2012 წლიდან მუშაობს და გამოთვლით (computational) და პარამეტრულ დიზაინზეა ორიენტირებული. სტუდია არქიტექტურასთან ერთად ინტერიერს, ობიექტებს (ავეჯი, განათება, ხალიჩები) და ინსტალაციებს ქმნის.
დამფუძნებელი და შემოქმედებითი დირექტორი ბექა ფხაკაძეა, რომელმაც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში არქიტექტურა, დიზაინი და ურბანისტიკა შეისწავლა და STIPFOLD 25 წლის ასაკში დააარსა. სტუდია აცხადებს, რომ მისი ნამუშევრები საერთაშორისო გამოცემებშიც გამოქვეყნდა, მაგრამ ამ ინფორმაციას ჩვენ დამოუკიდებლად ვერ ვადასტურებთ.
ცნობილი პროექტები:
- SPYKKY (საცხოვრებელი სახლი) – თბილისი, 2021–2024;
- RAXYSE (საცხოვრებელი ბინის ინტერიერი) – თბილისი, 2020–2023;
- CINEMACITY (საკონკურსო პროექტი) – თბილისი, 2023–2024.
ეს ინფორმაცია სტუდიის საკუთარი ვებგვერდიდან არის (SPYKKY-ს აშენებულობას Archinect-იც ასახელებს). CINEMACITY-ის წელი სტუდიის ორ გვერდზე განსხვავდება (2023/2024), ის აშენებული პროექტი არ არის.
ჩვენი შეფასება: STIPFOLD ქართული არქიტექტურის ყველაზე ექსპერიმენტული მხარეა: ის ტექნოლოგიას ფორმის საძიებლად იყენებს. ჩვენს სიაში ბოლო ადგილი მხოლოდ იმიტომ უჭირავს, რომ ღია, დამოუკიდებელი წყაროები ცოტა გვაქვს.
შვილები.ge-ს რედაქციის ქულა: 26/50 (გავლენა 5 · ხელწერა 6 · პროექტები 5 · ჯილდოები 4 · აღიარება 6)
ტოპ 10 ერთი შეხედვით
- 1. გიორგი ჩახავა და ზურაბ ჯალაღანია – გზების მშენებლობის სამინისტროს შენობა – 45/50;
- 2. გიორგი ხმალაძე (Khmaladze Architects) – 44/50;
- 3. ვიქტორ ჯორბენაძე (Victor Djorbenadze) – 38/50;
- 4. სიმონ კლდიაშვილი (Simon Kldiashvili) – 37/50;
- 5. Studio 9 – მამუკა ჩხაიძე – 36/50;
- 6. Wunderwerk – გიგი შუკაკიძე – 35/50;
- 7. MUA – Architecture & Placemaking – 34/50;
- 8. არჩილ მინდიაშვილი (Archil Mindiashvili) – სამების ტაძარი – 33/50;
- 9. About Architecture – ვანო ქსნელაშვილი – 31/50;
- 10. STIPFOLD – ბექა ფხაკაძე – 26/50.
ნახე ასევე
- მსოფლიოს ტოპ 10 ინტერიერის დიზაინერი;
- ტოპ 10 ქართველი ინტერიერის დიზაინერი;
- მსოფლიოს ტოპ 10 არქიტექტორი;
- ინტერიერის დიზაინი: სრული გზამკვლევი თანამედროვე სახლის მოწყობისთვის;
- ინტერიერის დიზაინერი: პროფესიის სრული გზამკვლევი.
ფაქტები გადამოწმებულია ღია წყაროებით. ქულები და შეფასებები შვილები.ge-ს რედაქციის აზრია.
