ყბაყურა ვირუსული ინფექციაა, რომელსაც ლოყებისა და კისრის არეში მტკივნეული შეშუპება ახასიათებს. ბრიტანეთის ჯანდაცვის სამსახურის (NHS) ცნობით, დაავადება, როგორც წესი, 2 კვირაში თავისით გაივლის, თუმცა ზოგჯერ შესაძლოა გართულებებიც გამოიწვიოს. სწორედ ამიტომ, თუ ყბაყურაზე გაქვს ეჭვი, აუცილებლად გაესაუბრე ექიმს. ამ სტატიაში მარტივად აგიხსნით, როგორ ამოიცნო ვირუსი, როგორ დაიცვა გარშემომყოფები გადადებისგან და რა როლს ასრულებს ვაქცინაცია.
სარჩევი
- სიმპტომები
- როგორ ვრცელდება და რამდენ ხანს დარჩეს სახლში
- მოვლა სახლში
- გართულებები
- აცრა: წითელა-წითურა-ყბაყურა
- როდის მივმართოთ ექიმს
- ხშირად დასმული კითხვები
სიმპტომები
NHS-ის მიხედვით, ყბაყურის ყველაზე დამახასიათებელი ნიშანი ლოყებისა და კისრის არეში მტკივნეული შეშუპებაა, რომელიც რამდენიმე დღის განმავლობაში თანდათან მატულობს. ამ დროს ბავშვს შეიძლება ყურიც ასტკივდეს და ღეჭვა, ყლაპვა ან საუბარი გაუჭირდეს.
- შეშუპება, როგორც წესი, ჯერ სახის ერთ მხარეს ჩნდება, მოგვიანებით კი მეორე მხარესაც მოიცავს. თუმცა, ზოგჯერ შესაძლოა მხოლოდ ცალ მხარეს დარჩეს ან საერთოდ არ განვითარდეს;
- შესაძლოა გამოვლინდეს სხვა ნიშნებიც: თავისა და კუნთების ტკივილი, მაღალი სიცხე, საერთო სისუსტე და უმადობა. ეს სიმპტომები ხშირად შეშუპების გაჩენამდე რამდენიმე დღით ადრე იწყება;
- გაითვალისწინე, რომ ზოგჯერ ყბაყურა სრულიად უსიმპტომოდაც მიმდინარეობს.
როგორც NHS განმარტავს, ყბაყურით დაინფიცირების ალბათობა ძალიან დაბალია, თუ ბავშვს ვაქცინის ორივე დოზა აქვს გაკეთებული ან ეს ვირუსი წარსულში უკვე გადატანილი აქვს.
როგორ ვრცელდება და რამდენ ხანს დარჩეს სახლში
ვირუსი დაინფიცირებული ადამიანის ხველითა და ცემინებით ვრცელდება. გავრცელების შესამცირებლად:
- ნუ გაუშვებ ბავშვს ბაღში ან სკოლაში შეშუპების დაწყებიდან მინიმუმ 5 დღის განმავლობაში;
- მიაჩვიე, რომ ხელები ხშირად და გულდასმით დაიბანოს თბილი წყლითა და საპნით;
- ხველის ან ცემინების დროს აუცილებლად გამოიყენოს ერთჯერადი ხელსახოცი და მაშინვე გადააგდოს;
- დროებით ნუ გაიზიარებთ საერთო ნივთებს — პირსახოცს, თეთრეულს, ტანსაცმელს, ჭიქებსა და დანა-ჩანგალს.
მოვლა სახლში
ექიმთან გასაუბრების შემდეგ, სიმპტომების შესამსუბუქებლად NHS რამდენიმე მარტივ გზას გირჩევს:
- დასვენება;
- ბევრი წყლის მიღება — რათა ბავშვის ორგანიზმი გაუწყლოებისგან (დეჰიდრატაციისგან) დაიცვა;
- ტკივილისა და შეშუპების დასაცხრობად შეგიძლია პარაცეტამოლი ან იბუპროფენი გამოიყენო — აუცილებლად ინსტრუქციის მიხედვით და ბავშვის ასაკის შესაბამისი დოზით. გახსოვდეს, რომ 16 წლამდე ბავშვს ასპირინი არ მისცე;
- დისკომფორტის შესამცირებლად, შეშუპებულ ლოყებსა და კისერზე ფრთხილად დაადე თბილი პირსახოცი.
გართულებები
NHS-ის მიხედვით, ადამიანების უმეტესობა 2 კვირაში გამოჯანმრთელდება, თუმცა ზოგჯერ ყბაყურა იწვევს:
- სათესლე ჯირკვლების შეშუპება (ორქიტი);
- საკვერცხეების შეშუპება;
- მენინგიტი;
- პანკრეატიტი;
- ცალ ყურში სმენის დროებითი დაქვეითება.
NHS-ის თანახმად, მსგავსი გართულებები უფრო ხშირად მოზარდებსა და ზრდასრულებში გვხვდება და, როგორც წესი, გრძელვადიან სერიოზულ პრობლემებს არ ტოვებს. თუ ნაყოფიერებასთან დაკავშირებით კითხვები ან ღელვა გაქვს, უმჯობესია პირდაპირ ექიმს გაესაუბრო. ამ თემაზე დამატებით შეგიძლია გაეცნო ჩვენს სტატიას უშვილობაზე.
აცრა: წითელა-წითურა-ყბაყურა
- ყბაყურისგან იცავს MMR (წითელა, ყბაყურა, წითურა) და MMRV ვაქცინა. ეს უკანასკნელი ჩუტყვავილასგანაც იცავს (იხ. ჩუტყვავილა ბავშვებში);
- გაერთიანებულ სამეფოში ბავშვებს MMRV-ს ორ დოზას სთავაზობენ, 12 და 18 თვის ასაკში. NHS-ის მიხედვით, 2 დოზა ხანგრძლივ დაცვას იძლევა;
- ვინაიდან MMR ცოცხალი ვაქცინაა, მისი გაკეთება ორსულობის დროს არ შეიძლება;
- საქართველოში მოქმედი აცრების ეროვნული კალენდრისა და შენი პატარას ვაქცინაციის გრაფიკის დასაზუსტებლად აუცილებლად ჰკითხე რჩევა პედიატრს.
როდის მივმართოთ ექიმს
მიმართე ექიმს, თუ:
- ეჭვობ, რომ ბავშვს ყბაყურა აქვს. ექიმი გასინჯავს პატარას და დიაგნოზს სპეციალური ტესტით დაადასტურებს;
- ბავშვს ახლო კონტაქტი ჰქონდა ყბაყურით დაავადებულ ადამიანთან და, ამავდროულად, არც ვაქცინის 2 დოზა აქვს გაკეთებული და არც წარსულში გადაუტანია ეს ინფექცია.
გაითვალისწინე, რომ ყბაყურა საკმაოდ მარტივად გადამდებია, ამიტომ კლინიკაში მისვლამდე წინასწარ დარეკე და გააფრთხილე პერსონალი.
სასწრაფოდ დაუკავშირდი ექიმს, თუ ყბაყურის ფონზე ბავშვს დაეწყო მუცლის ან ზურგის ტკივილი, ან შეამჩნიე, რომ სათესლე ჯირკვლები სტკივა ან შეუშუპდა.
დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე, თუ ყბაყურის დროს ბავშვს აღენიშნება შემდეგი სიმპტომები:
- ძალიან ძლიერი თავის ტკივილი ან ღებინება;
- კისრის დაჭიმულობა ან კაშკაშა სინათლის მიმართ გაღიზიანება;
- დაბნეულობა ან გარემოში დეზორიენტაცია;
- კრუნჩხვა ან გონების დაკარგვა.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს გრძელდება ყბაყურა?
NHS-ის ინფორმაციით, დაავადება ჩვეულებრივ 2 კვირაში გაივლის.
როდის შეუძლია ბავშვს ბაღში დაბრუნება?
ბაღში ან სკოლაში დაბრუნება რეკომენდებულია შეშუპების დაწყებიდან მინიმუმ 5 დღის გასვლის შემდეგ.
შეიძლება ყბაყურა ორჯერ დაემართოს?
NHS-ის თანახმად, ეს ძალიან ნაკლებად სავარაუდოა, თუ ადამიანს ყბაყურა უკვე გადატანილი აქვს ან ვაქცინის 2 დოზა სრულად აქვს მიღებული.
გაფრთხილება: ეს სტატია ატარებს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათს და არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას. მკურნალობის მეთოდებზე, მედიკამენტებსა და მათ დოზირებაზე რჩევა ყოველთვის ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხე. გადაუდებელ შემთხვევაში დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე.
ამავე რუბრიკაში:
