ანგინა ბავშვებში — სიმპტომები, ვირუსული თუ ბაქტერიული

ჩვენს ყოველდღიურობაში სიტყვა „ანგინას“ ხშირად ვამბობთ, როცა საქმე ტონზილიტს, ანუ ნუშურა ჯირკვლების ინფექციას ეხება. ბრიტანეთის ჯანდაცვის სამსახურის (NHS) მიხედვით, ეს ბავშვებში საკმაოდ გავრცელებული პრობლემაა, თუმცა არც მოზარდებსა და უფროსებს ინდობს. როცა პატარას ყელი სტკივა, მშობლებს პირველ რიგში ის გაინტერესებთ, ინფექცია ვირუსულია თუ ბაქტერიული და დასჭირდება თუ არა ბავშვს ანტიბიოტიკი. მოდი, NHS-ის რეკომენდაციებზე დაყრდნობით, მშვიდად და დეტალურად გავარკვიოთ ყველაფერი.

სიმპტომები

ტონზილიტი თავიდან შეიძლება ძლიერ გაციებას ან გრიპს მიამსგავსო. ამ დროს ყელის ორივე მხარეს ნუშურები წითელი და შეშუპებულია. NHS-ის მიხედვით, ბავშვს შეიძლება ჰქონდეს შემდეგი ნიშნები:

ყელის ტკივილი და ყლაპვის გაძნელება;
მაღალი ტემპერატურა (იხილე ბავშვის სიცხე);
ხველა და თავის ტკივილი;
გულისრევა ან ღებინება;
ყურის ტკივილი და საერთო დაღლილობა.

უფრო მძიმე შემთხვევებში სურათს შეიძლება დაემატოს:

კისერზე შეშუპებული და მტკივნეული ჯირკვლები (ხელის შეხებით კისრის გვერდზე კოშტად იგრძნობა);
ნუშურებზე ჩირქიანი წერტილები ან თეთრი ლაქები;
უსიამოვნო სუნი პირიდან.

როგორც NHS განმარტავს, ეს სიმპტომები, როგორც წესი, 3–4 დღეში უკან იხევს, თუმცა ზოგჯერ შეიძლება უფრო მეტხანსაც გაგრძელდეს.

ვირუსული თუ ბაქტერიული

NHS-ის მონაცემებით, როგორც ბავშვებში, ისე მოზრდილებში ტონზილიტი უმეტესად ვირუსულია — მაგალითად, ჩვეულებრივი გაციების ვირუსით გამოწვეული. ასეთი ფორმა თავისით გადის და ანტიბიოტიკი მას არ შველის;
ბაქტერიული ტონზილიტის ერთ-ერთი გამომწვევი A ჯგუფის სტრეპტოკოკია (strep throat). სწორედ ასეთ დროს შეიძლება ჩათვალოს ექიმმა საჭიროდ ანტიბიოტიკის დანიშვნა;
ექიმი ტონზილიტს ჩვეულებრივ სიმპტომებითა და ყელის დათვალიერებით ადგენს. შეიძლება აიღოს ყელის ნაცხი, რომ გაარკვიოს, ბაქტერიულია თუ არა, და მკურნალობის შესარჩევად ხშირად პასუხს ელოდება;
NHS-ის Strep A-ს გზამკვლევის თანახმად, თუ პატარას სტრეპ A-ს გამო ანტიბიოტიკი დაუნიშნეს, ბაღში ან სკოლაში ანტიბიოტიკის დაწყებიდან 24 საათი არ უნდა გაუშვა;
გაითვალისწინე, რომ სტრეპ A-მ შეიძლება სკარლატინაც გამოიწვიოს — ამ დროს ჩნდება გამონაყარი, რომელიც ხელის გადასმისას ქვიშაქაღალდივით უხეშად იგრძნობა. თუ ამას შეამჩნევ, აუცილებლად მიმართე ექიმს.

გახსოვდეს, ბავშვს ანტიბიოტიკი მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით უნდა მისცე და კურსი ბოლომდე, ექიმის მითითების ზუსტი დაცვით მიიყვანო.

გადამდებია?

NHS საკითხს ასე ხსნის: თავად ტონზილიტი გადამდები არ არის, სამაგიეროდ გადამდებია მისი გამომწვევი ინფექციების უმეტესობა, როგორიცაა გაციება და გრიპი (გრიპი ბავშვებში). სწორედ ამიტომ:

თუ ბავშვს მაღალი სიცხე აქვს ან სუსტადაა და ჩვეულ აქტივობებს ვერ ახერხებს, სახლში დატოვე, სანამ თავს უკეთ არ იგრძნობს;
ასწავლე, რომ დახველებისა და დაცემინების დროს ერთჯერადი ცხვირსახოცი აიფაროს და გამოყენებისთანავე გადააგდოს;
ყურადღება მიაქციე, რომ ხელები ხშირად დაიბანოს.

მოვლა სახლში

უზრუნველყავი ბავშვის დასვენება;
შესთავაზე გრილი სასმელები — ეს გაღიზიანებულ ყელს კარგად ამშვიდებს;
ტკივილისა და სიცხის შესამსუბუქებლად შეგიძლია გამოიყენო პარაცეტამოლი ან იბუპროფენი — ოღონდ აუცილებლად ბავშვის ასაკისა და წონის შესაბამისი დოზით, ინსტრუქციის მიხედვით. გახსოვდეს, 16 წლამდე ბავშვს ასპირინი არ მისცე;
მართალია, მარილიანი წყლის გამოვლება უფროსებს შველის, მაგრამ NHS-ის რეკომენდაციით, პატარა ბავშვებმა ეს არ უნდა გააკეთონ;
აფთიაქში ფარმაცევტმა შეიძლება საწუწნი პასტილები ან ყელის სპრეი შემოგთავაზოს, თუმცა NHS იქვე აღნიშნავს, რომ სპრეების ეფექტიანობის დამადასტურებელი მტკიცებულება მცირეა.

როდის მივმართოთ ექიმს

მიმართე პედიატრს, თუ:

სიმპტომები 1 კვირაში არ გაივლის;
ბავშვს ყელის ინფექცია ხშირად უმეორდება;
ყელის ტკივილი 3 დღეზე მეტხანს გრძელდება, თან ახლავს სიცხე და ბავშვი ზოგადად ცუდად გრძნობს თავს.

სასწრაფოდ დაუკავშირდი ექიმს, თუ:

ნუშურებზე ჩირქიანი წერტილებია;
ყელი ისე ძლიერად სტკივა, რომ ჭამა ან სმა უჭირს, ან ამჩნევ დეჰიდრატაციის (გაუწყლოების) ნიშნებს — მაგალითად, ჩვეულებრივზე ნაკლებ სველ საფენს;
3 თვემდე ასაკის ჩვილს ტემპერატურა 38°C ან მეტი აქვს, ხოლო 3–6 თვის ჩვილს — 39°C ან მეტი;
ატყობ, რომ ბავშვის მდგომარეობა მძიმდება, ან პატარა უჩვეულოდ დაღლილი და გაღიზიანებულია.

დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე, თუ:

ბავშვს სუნთქვა უჭირს, სუნთქვისას პაუზებს აკეთებს, ან კანი, ენა თუ ტუჩები ლურჯი ან ნაცრისფერი გაუხდა;
ვერ ყლაპავს სითხეს ან საკუთარ ნერწყვს, ან უჭირს პირის გაღება;
ყელის ტკივილი სწრაფად მწვავდება, პირის ღრუსა და ყელში შეშუპებაა, ან ბავშვს ლაპარაკი უჭირს. NHS-ის მიხედვით, ეს შეიძლება ნუშურის გვერდით განვითარებული ჩირქოვანი აბსცესის ნიშანი იყოს;
ბავშვი დუნეა, ვერ იღვიძებს ან ფხიზლად ყოფნას ვერ ახერხებს.

ხშირად დასმული კითხვები

ანგინას ყოველთვის სჭირდება ანტიბიოტიკი?

არა, ყოველთვის არ სჭირდება. NHS-ის მიხედვით, ტონზილიტი უმეტეს შემთხვევაში ვირუსულია და თავისით გაივლის. ანტიბიოტიკს ექიმი მხოლოდ მაშინ ნიშნავს, როცა საქმე ბაქტერიულ ინფექციასთან გვაქვს.

რამდენ ხანს გრძელდება?

ჩვეულებრივ, 3–4 დღეში გაივლის. თუ სიმპტომები 1 კვირაში არ ალაგდა, აუცილებლად მიმართე ექიმს.

ნუშურების ამოკვეთა საჭიროა?

NHS-ის თანახმად, ეს ძალიან იშვიათადაა საჭირო — როგორც წესი, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა ბავშვს მძიმე ტონზილიტი ხშირად უმეორდება.

გაფრთხილება: ეს სტატია მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და ის ვერ შეცვლის ექიმის კონსულტაციას. მკურნალობის, მედიკამენტებისა და დოზირების შესახებ რჩევა ყოველთვის ჰკითხე ექიმს ან ფარმაცევტს. გადაუდებელ შემთხვევაში კი დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე.