ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა (British Shorthair) ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი ჯიშია თავისი მრგვალი სახით, სქელი, ხავერდოვანი ბეწვითა და მშვიდი ხასიათით. ყველაზე ცნობილი ფერი ნაცრისფერ-ლურჯია, რომელსაც „ბრიტანულ ლურჯს“ (British Blue) ეძახიან. თუ ასეთი კატის აყვანაზე ფიქრობ, აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, რა ზომისაა, როგორ უნდა მოუარო და რას უნდა მიაქციო ყურადღება ჯანმრთელობის კუთხით.
ბრიტანული კატის წარმოშობა
ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა ბრიტანეთის ძველი შინაური კატების ჯიშიანი ვერსიაა. ზუსტად უცნობია, როგორ მოხვდნენ კატები ბრიტანეთის კუნძულებზე. საუკუნეების განმავლობაში ისინი იზოლირებულად ვითარდებოდნენ და ჩამოყალიბდნენ დიდ, ძლიერ კატებად მოკლე, მაგრამ ძალიან სქელი ბეწვით.
მიზნობრივი სელექცია XIX საუკუნეში დაიწყო. ბრიტანული კატა გამოფენილი იყო პირველ ორგანიზებულ კატების გამოფენაზე, რომელიც ჰარისონ უეირმა 1871 წელს ლონდონში, კრისტალ პალასში მოაწყო. XX საუკუნის დასაწყისში ჯიშის პოპულარობა შემცირდა და პირველი მსოფლიო ომის დროს ჯიშიანი კატები ძალიან ცოტა დარჩა. მომშენებლებმა ჯიშს სპარსული, რუსული ლურჯი და სხვა ჯიშის კატები შეაჯვარეს. 1970-იანი წლების ბოლოსთვის ბრიტანული კატა ყველა დიდმა ორგანიზაციამ აღიარა, მათ შორის CFA-მ, FIFe-მ და TICA-მ.
დღეს ის თავის სამშობლოში ყველაზე პოპულარული კატის ჯიშია: ბრიტანეთის კატების რეესტრის (GCCF) მონაცემებით, იქ ყოველწლიურად რეგისტრირებული კნუტების დაახლოებით ნახევარი ბრიტანულია.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ბრიტანული კატა ნელა იზრდება. CFA-ს სტანდარტის მიხედვით, სრულ განვითარებას 3–5 წელიწადში აღწევს. მამრები მდედრებზე შესამჩნევად დიდები არიან.
| მაჩვენებელი | მამრი | მდედრი |
|---|---|---|
| წონა | 4–8 კგ | 3–5 კგ |
| სრული განვითარება | 3–5 წელი | |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | შვედური სადაზღვევო მონაცემებით, მედიანა 12,5 წელზე მეტი | |
ერთ-ერთმა ბრიტანულმა კვლევამ ვეტერინარულ ჩანაწერებზე დაყრდნობით ბრიტანული კატების სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 9,58 წლით შეაფასა, ყველა კატის 11,74 წელთან შედარებით. ციფრები კვლევიდან კვლევამდე განსხვავდება.
გარეგნობა და ფერები
CFA-ს სტანდარტით, ბრიტანული კატა კომპაქტური და ძლიერია: განიერი მკერდი, მოკლე ან საშუალო სიგრძის ძლიერი ფეხები, მრგვალი თათები და სქელი კუდი მომრგვალებული ბოლოთი. თავი მრგვალი და მასიურია, ყურები საშუალო ზომის და ერთმანეთისგან შორს, თვალები დიდი და მრგვალი. ბეწვი მოკლე, ძალიან მკვრივი და შეხებისას მკვრივია.
ნაცრისფერ-ლურჯის გარდა, ჯიში ბევრ ფერსა და ნახატში გვხვდება. ყველა სტანდარტი აღიარებს თეთრს, შავს, ლურჯს, წითელს, კრემისფერს, ასევე დარიჩინისფერსა და ფოკისფერს. ვერცხლისფერი და ოქროსფერი ვარიანტებიც არსებობს, მაგალითად „შინშილა“, რომელსაც საქართველოშიც ხშირად ეძებენ. არსებობს გრძელბეწვიანი ვარიანტიც, British Longhair. TICA მას ცალკე ჯიშად აღიარებს, GCCF კი ბრიტანული კატის ვარიანტად თვლის.
ხასიათი
ბრიტანული კატა შედარებით მშვიდი ტემპერამენტით არის ცნობილი. ვიკიპედიის მიხედვით, სწორედ ამ ჯიშმა შთააგონა ჯონ ტენიელი „ალისა საოცრებათა ქვეყანაში“ ჩეშირის კატის ცნობილი ილუსტრაციისთვის. მშვიდი ხასიათი არ ნიშნავს, რომ თამაში არ უყვარს: ყოველდღიური თამაში ნებისმიერი კატისთვის სასარგებლოა.
მოვლა
ბეწვი მოკლეა, მაგრამ ძალიან მკვრივი, ამიტომ რეგულარული დავარცხნა სასარგებლოა, განსაკუთრებით ბეწვის ცვლის პერიოდში. ასევე მიხედე კლანჭებს, კბილებსა და ყურებს. ბრიტანული კატა მასიურია, ამიტომ წონას თვალი ადევნე და საკვების რაოდენობა ვეტერინართან შეათანხმე.
კატას საკუთარი რბილი, თბილი საწოლიც გამოადგება. ჩვენი ძაღლის საწოლების კოლექციის პატარა და რბილი მოდელები კატასაც კარგად მოერგება.
ჯანმრთელობა
- ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათია (HCM). გულის ეს დაავადება ჯიშში გვხვდება. დანიურ კვლევაში 329-ზე მეტი კატიდან HCM აღმოაჩნდა მამრების 20,4%-ს და მდედრების 2,1%-ს.
- თირკმლის პოლიკისტოზი (PKD). ითვლება, რომ ჯიში ამ დაავადების მაღალი რისკის ჯგუფშია.
ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი პრობლემის შემთხვევაში მიმართე ვეტერინარს. აქ მოცემული ინფორმაცია ზოგადია და ვეტერინარის კონსულტაციას ვერ ჩაანაცვლებს.
რა უნდა ჰკითხო მომშენებელს
თუ ჯიშიან კნუტს ყიდულობ, სთხოვე მომშენებელს, აჩვენოს მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ამ ჯიშისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: გულის შემოწმება (HCM-ზე, ექოკარდიოგრაფიით) და თირკმლის პოლიკისტოზის (PKD) ტესტი. კნუტთან ერთად აიღე აცრების ჩანაწერი და, თუ აქვს, საჯიშე მოწმობა.
ვისთვის არის შესაფერისი
თუ გინდა მშვიდი, მოკლებეწვიანი კატა, რომლის მოვლაც ზედმეტ დროს არ მოითხოვს, ბრიტანული კარგი არჩევანი შეიძლება იყოს. გაითვალისწინე, რომ ის დიდი და მძიმე კატაა და ბავშვებს უნდა ასწავლო, როგორ აიყვანონ ხელში ფრთხილად.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენს იწონის ბრიტანული კატა?
მამრები, საშუალოდ, 4–8 კგ-ს, მდედრები კი 3–5 კგ-ს იწონიან.
რა ფერის შეიძლება იყოს ბრიტანული კატა?
ყველაზე ცნობილი ნაცრისფერ-ლურჯია, მაგრამ არსებობს თეთრი, შავი, წითელი, კრემისფერი, ვერცხლისფერი, ოქროსფერი, ზოლიანი და სხვა ვარიანტებიც.
როდის იზრდება ბოლომდე?
CFA-ს მიხედვით, ჯიში სრულ განვითარებას 3–5 წელიწადში აღწევს.
რა განსხვავებაა ბრიტანულ და შოტლანდიურ კატას შორის?
შოტლანდიურ ფოლდს ყურები წინ აქვს მოკეცილი გენეტიკური მუტაციის გამო, რომელიც ხრტილსა და ძვლებზეც მოქმედებს. ბრიტანულ კატას ჩვეულებრივი, ზემოთ აწეული ყურები აქვს.
კნუტს სახელს ეძებ? ნახე კატის სახელები. კვებაზე წაიკითხე კატის საკვები, ხოლო აცრებზე — კატის აცრები. სხვა ჯიშები იხილე კატის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად შოტლანდიური კატა, სპარსული კატა, მეინ კუნი.
