შიცუ (Shih Tzu) პატარა, გრძელბეწვიანი დეკორატიული ძაღლია დიდი, მუქი თვალებით. ჩინურად მისი სახელი „ლომს“ ნიშნავს და ადრე „ლჰასის ლომ ძაღლსაც“ ეძახდნენ. ბინაში კარგად ცხოვრობს, მაგრამ ბეწვის მოვლას ყოველდღიურად დრო სჭირდება. აქ ნახავ, საიდან მოდის ჯიში, რა ზომისაა, როგორ მოუარო და რა უნდა იცოდე ჯანმრთელობაზე.
შიცუს წარმოშობა
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, საყოველთაოდ მიღებულია, რომ შიცუ ჩინეთიდან მოდის და მისი წინაპრები ტიბეტური ჯიშები არიან. მის ჩამოყალიბებაში შესაძლოა პეკინესსაც მიეღო მონაწილეობა. ერთი თეორიით, ის პეკინესისა და ლჰასა აფსოს შეჯვარებით მიიღეს.
ეს ძაღლები მინგების დინასტიის ჩინელ მმართველებს ძალიან უყვარდათ. ინგლისში პირველი შიცუები 1933 წელს გამოფინეს, ჯიშის კლუბი 1934 წელს დაარსდა, ხოლო ჯიში ოფიციალურად 1940-იან წლებში აღიარეს.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბის (AKC) მონაცემები:
| სიმაღლე მინდაოში | 23–27 სმ |
| წონა | 4–7 კგ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10–18 წელი |
2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ ჯიშის საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 12,8 წლად განსაზღვრა.
ხასიათი
AKC შიცუს მხიარულ და ცელქ ძაღლად აღწერს: ის თავის პატრონებს ათასი წელია ახარებს. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მას ბინისთვის შესაფერის, პატარა ზომის ძაღლად აღწერს.
მოძრაობა და კვება
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი შიცუსთვის დღეში 1 საათამდე ფიზიკურ დატვირთვას გირჩევს. მოკლე დრუნჩის გამო შიცუს სუნთქვა შეიძლება გაუჭირდეს, ამიტომ სეირნობისას დააკვირდი, როგორ სუნთქავს. ულუფა შეფუთვაზე მითითებული ნორმის მიხედვით აწონე და ჯილდოების რაოდენობა დღის ულუფიდან გამოაკელი.
ბეწვის მოვლა
შიცუს რბილი, გრძელი, ორფენიანი ბეწვი აქვს, რომელიც ადვილად იხლართება, თუ მას ყოველ 2–3 დღეში ერთხელ მაინც არ დაავარცხნი. ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი ყოველდღიურ დავარცხნას გირჩევს. ბეწვი თითქმის არ ცვივა. ყურებშიც ბეწვი იზრდება, ამიტომ ყურები რეგულარულად გაუწმინდე, რომ ანთება არ განუვითარდეს. თვალებს ყოველდღე დახედე. დასვენებისთვის თბილი, რბილი ადგილი მოუწყვე. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
ჯანმრთელობა
- სუნთქვის პრობლემები: მოკლე ცხვირის (ბრაქიცეფალიის) გამო შიცუს შეიძლება ჰქონდეს ვიწრო ნესტოები, წაგრძელებული რბილი სასა და ვიწრო ტრაქეა.
- თვალის პრობლემები: ხშირია ნებისმიერ ასაკში. დიდი თვალი ადვილად იკაწრება და შეიძლება წყლული გაუჩნდეს. ხანდაზმულ ძაღლებს კატარაქტა უვითარდებათ, რომელიც ოპერაციით სწორდება.
- ყურის ანთება: ხშირია, თუ ყურებს რეგულარულად არ წმენდ.
თუ ძაღლი ხმაურით სუნთქავს ან თვალი გაუწითლდა, ვეტერინარს აჩვენე.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ცხოველთა დაცვის ბრიტანული ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- ფრთხილად იყავი ინტერნეტ-განცხადებებთან. RSPCA-ს მონაცემებით, ლეკვებით ვაჭრობაზე შემოსული ზარების 87% ინტერნეტით ნაყიდ ცხოველებს ეხება.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- თვალის შემოწმება BVA/KC/ISDS სქემით.
ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ არის, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
შიცუ ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი შიცუს ბინისთვის შესაფერის ჯიშად ასახელებს. პატარაა და ბევრ მოძრაობას არ საჭიროებს, ამიტომ კარგად უხდება ქალაქში მცხოვრებ ოჯახს. პატარა ბავშვებს აუხსენი, რომ ძაღლს თვალებთან და ბეწვთან ფრთხილად მოეპყრონ.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ ვერ დაგისახელებ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ პუნქტებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- პარიკმახერის მომსახურება, თუ ბეწვს თავად ვერ მოუვლი;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
მოკლედ: შენთვის არის შიცუ?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 1 საათამდე |
| სახლის ზომა | ბინაც გამოდგება |
| დავარცხნა | ყოველდღე |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 10 წელზე მეტი |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს შიცუ?
AKC 10–18 წელს მიუთითებს. 2024 წლის ბრიტანულმა კვლევამ საშუალოდ 12,8 წელი აჩვენა.
ცვივა შიცუს ბეწვი?
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, არა. სამაგიეროდ ყოველდღე დავარცხნა სჭირდება.
რას ნიშნავს სახელი შიცუ?
ჩინურად „ლომს“ ნიშნავს. ამიტომ მას „ლომ ძაღლსაც“ ეძახიან.
შეიძლება შიცუს ბინაში ყოლა?
კი, ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი მას ბინისთვის შესაფერისად მიიჩნევს.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშების შესახებ წაიკითხე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად მოპსი და ჩიხუახუა.