პომერანიული შპიცი (Pomeranian, ხშირად უბრალოდ „შპიცი“) შპიცის ტიპის პატარა, ფუმფულა ძაღლია. ზომით „სათამაშო“ ჯიშებს მიეკუთვნება, თუმცა უფრო დიდი გერმანული შპიცებისგან მოდის. აქ ნახავ, რა ზომისაა, როგორ მოუარო და რას მიაქციო ყურადღება.
წარმოშობა
ჯიშს სახელი პომერანიის რეგიონის მიხედვით ჰქვია, რომელიც დღევანდელი პოლონეთის ჩრდილო-დასავლეთსა და გერმანიის ჩრდილო-აღმოსავლეთშია. XVIII საუკუნიდან მას სამეფო ოჯახის წევრები იყოლიებდნენ. დედოფალ ვიქტორიას განსაკუთრებით პატარა შპიცი ჰყავდა, რის შემდეგაც პატარა ვარიანტი ყველგან პოპულარული გახდა. ვიქტორიას სიცოცხლეშივე ჯიშის ზომა ნახევრამდე შემცირდა.
ზომა, წონა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა
ამერიკული კინოლოგიური კლუბის (AKC) მონაცემებით:
| მაჩვენებელი | მნიშვნელობა |
|---|---|
| სიმაღლე მინდაოში | 15–18 სმ |
| წონა | 1.4–3.2 კგ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 12–16 წელი |
ბეწვი უხვია, კისერზე „საყელოს“ ქმნის, კუდი კი ფუმფულაა და ზურგზე აქვს გადაწეული. შპიცს ფერების განსაკუთრებით დიდი არჩევანი აქვს: თეთრი, შავი, ყავისფერი, წითური, ნარინჯისფერი, კრემისფერი, ცისფერი და სხვა. ყველაზე ხშირია ნარინჯისფერი, შავი და კრემისფერი ან თეთრი.
ხასიათი
შპიცი პატარა, კომპაქტური და მყარი აღნაგობის ძაღლია. დიდი ხანია, კომპანიონ ძაღლად ჰყავთ.
მოვლა
- ბეწვი: უხვი ბეწვი რეგულარულ დავარცხნას საჭიროებს, რომ არ აიბურდოს.
- ფრთხილი მოპყრობა: პატარა და მსუბუქია, ამიტომ მაღალი ადგილიდან ჩამოხტომამ ან უხეშმა თამაშმა შეიძლება დააზიანოს.
- დასვენება: პატარა ძაღლს თბილი, საკუთარი კუთხე უყვარს. იდეები ნახე ძაღლის საწოლების სტატიაში.
ჯანმრთელობა
შპიცს პატარა ჯიშებისთვის დამახასიათებელი პრობლემები ემართება:
- მუხლის კვირისტავის ამოვარდნა: ზომიერ და მძიმე შემთხვევებში ზოგჯერ ოპერაციას საჭიროებს;
- ტრაქეის კოლაფსი: იწვევს „ბატის ყიყინის“ მსგავს ხველას და ვეტერინარის მეთვალყურეობას საჭიროებს.
თუ ძაღლი კოჭლობს ან უცნაურად ახველებს, ვეტერინარს მიმართე.
ჯანმრთელობა კვლევების მიხედვით
- მუხლის კვირისტავის ამოვარდნა: ინგლისურ კვლევაში ის შპიცების 6,5%-ს ჰქონდა, რაც კვლევაში შესწავლილ ჯიშებს შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო.
- ტრაქეის კოლაფსი: იწვევს „ბატის ყიყინის“ მსგავს ხველას. მძიმე შემთხვევებში ოპერაციაა საჭირო.
- ალოპეცია X: ბეწვის ცვენის ეს მდგომარეობა შპიცს მნიშვნელოვნად უფრო ხშირად ემართება, ვიდრე სხვა ჯიშებს.
- სიცოცხლის ხანგრძლივობა: ბრიტანული კვლევით, საშუალო ხანგრძლივობა 12,2 წელია.
შპიცი ოჯახში, ბავშვებთან და ბინაში
ზომის გამო შპიცი ბინისთვის მოსახერხებელია. ძალიან პატარა ბავშვთან ფრთხილად იყავი: ძაღლი მსუბუქი და მყიფეა, ამიტომ ბავშვს ასწავლე, ხელში არ აიყვანოს და ნაზად ეთამაშოს.
მოძრაობა და კვება
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბი შპიცისთვის დღეში 30 წუთამდე მოძრაობას მიუთითებს და მას ბინისთვის შესაფერის ჯიშად ასახელებს. მოკლე სეირნობა და თამაში სახლში საკმარისია.
წონას თვალი ადევნე: პატარა ძაღლისთვის ზედმეტი ჯილდოც კი შესამჩნევ წონას ნიშნავს. პატარა ჯიშებში ხშირია მუხლის კვირისტავის ამოვარდნა, რაც ზოგჯერ ოპერაციას საჭიროებს. ამიტომ ჭარბი წონა სახსრებისთვისაც საზიანოა.
ბეწვის მოვლა
კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, შპიცის დავარცხნა კვირაში ერთზე მეტჯერ სჭირდება. ბეწვი საშუალო სიგრძისაა და ცვივა. დავარცხნისას განსაკუთრებით მიხედე კისრის „საყელოს“, ყურების უკან და უკანა ფეხებს, სადაც ბეწვი ადვილად იბურდება.
წვრთნის რჩევები
- შპიცი პატარაა, მაგრამ წვრთნა მასაც სჭირდება: ძირითადი ბრძანებები და საბელით სიარული ლეკვობიდანვე ასწავლე.
- ჯილდოდ მისაცემი სასუსნავი პატარა ზომის აირჩიე, რომ დღის ულუფას ბევრი არ დაემატოს.
- შეაჩვიე, რომ ხელში აყვანა და დავარცხნა მშვიდად აიტანოს.
რა ხარჯებს უნდა ელოდო
ზუსტ ფასებს აქ არ მოგცემ, რადგან ისინი მომშენებელზე, ქალაქსა და კლინიკაზე დამოკიდებულია. თუმცა ხარჯი ძირითადად ამ ნაწილებისგან შედგება:
- ლეკვის ფასი ან თავშესაფრის შემოწირულობა;
- საკვები, რომლის რაოდენობაც ძაღლის ზომაზეა დამოკიდებული;
- ვაქცინაცია, პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები და რეგულარული ვეტერინარული შემოწმება;
- ინვენტარი: საბელი, საყელო, ჯამები, სათამაშოები და საწოლი;
- რეგულარული გრუმინგი, თუ თვითონ ვერ ახერხებ;
- მოულოდნელი მკურნალობა. RSPCA გირჩევს, ძაღლი დააზღვიო ვეტერინარული ხარჯებისთვის, თუ ეს შესაძლებელია.
როგორ შეარჩიო ლეკვი და რა შეამოწმო მომშენებელთან
ბრიტანული ცხოველთა დაცვის ორგანიზაცია RSPCA გირჩევს, პირველ რიგში თავშესაფრიდან აყვანაზე იფიქრო. თუ მაინც მომშენებლისგან ყიდულობ, ეს წესები დაგეხმარება:
- დედა და ლეკვები ერთად ნახე. RSPCA-ს რჩევით, ლეკვი ყოველთვის დედასთან ერთად უნდა ნახო. თუ მომშენებელი ან ვითარება ეჭვს გიჩენს, ნუ იყიდი.
- გამოიყენე „ლეკვის ხელშეკრულება“ (Puppy Contract). RSPCA-ს რჩევით, ის ყიდვის პროცესში გეხმარება და ლეკვებით უკანონო ვაჭრობის მსხვერპლი არ გახდები.
- მოითხოვე მშობლების ჯანმრთელობის შემოწმების შედეგები. ბრიტანეთის სამეფო კინოლოგიური კლუბი (RKC) ამ ჯიშისთვის შემდეგ შემოწმებებს ითვალისწინებს:
- თვალების შემოწმება (BVA/RKC/ISDS სქემა).
პატარა ჯიშებში მუხლის კვირისტავის მდგომარეობაც ჰკითხე მომშენებელს და ვეტერინარსაც შეამოწმებინე. ლეკვთან ერთად მიიღე დოკუმენტები: ვაქცინაციის ჩანაწერი და, თუ არის, საჯიშე მოწმობა. ვაქცინაციის გრაფიკი ვეტერინართან შეათანხმე.
მოკლედ: შენთვის არის შპიცი?
სანამ გადაწყვეტ, შეადარე შენი ცხოვრების წესი ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მონაცემებს ამ ჯიშზე:
| მოძრაობა | დღეში 30 წუთამდე |
| სახლის ზომა | ბინაც გამოდგება |
| დავარცხნა | კვირაში ერთზე მეტჯერ |
| სიცოცხლის ხანგრძლივობა | 12 წელზე მეტი |
თუ ყოველდღე ამდენ დროს ვერ გამოყოფ ან სახლი არ შეესაბამება, უმჯობესია სხვა ჯიში აირჩიო. ძაღლი, რომელიც შენს ცხოვრების წესს ერგება, უფრო ჯანმრთელი და მშვიდი იქნება.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს ცოცხლობს შპიცი?
AKC-ის მონაცემებით, საშუალოდ 12–16 წელი.
რამდენს იწონის პომერანიული შპიცი?
AKC-ის მონაცემებით, 1.4–3.2 კგ-ს.
რა ფერის შეიძლება იყოს შპიცი?
ბევრნაირი. ყველაზე ხშირია ნარინჯისფერი, შავი და კრემისფერი ან თეთრი.
რამდენი მოძრაობა სჭირდება შპიცს?
ბრიტანეთის კინოლოგიური კლუბის მიხედვით, დღეში 30 წუთამდე.
რამდენჯერ უნდა დავავარცხნო შპიცი?
კვირაში ერთზე მეტჯერ.
რატომ სცვივა შპიცს ბეწვი ლაქებად?
ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზი ალოპეცია X-ია, რომელიც ამ ჯიშს ხშირად ემართება. იაპონიის ერთ-ერთ სპეციალიზებულ კლინიკაში ამ დიაგნოზის შემთხვევების 79,3% შპიცებზე მოდიოდა. ზუსტი მიზეზის დასადგენად ძაღლი ვეტერინარს აჩვენე, რადგან ბეწვის ცვენას სხვა მიზეზებიც აქვს.
რა ტესტები უნდა ჰქონდეს გავლილი ლეკვის მშობლებს?
RKC-ის ჯანმრთელობის სტანდარტი შპიცისთვის თვალების შემოწმებას ითვალისწინებს. მუხლის კვირისტავის მდგომარეობაც ჰკითხე.
სახელს ეძებ? ნახე ძაღლის სახელები. სხვა ჯიშები ნახე ძაღლის ჯიშების გვერდზე, მაგალითად იორკშირ ტერიერი.