რიცხვები ინგლისურის პირველი თემაა, რომელიც ბავშვს ყოველდღე გამოადგება: კიბის საფეხურების დათვლისას, თამაშისას, დაბადების დღეზე. აქ ნახავ რიცხვებს 1-დან 100-მდე, დაახლოებითი ქართული გამოთქმით. ახსნილია ორი ყველაზე ხშირი შეცდომაც, და ბოლოს არის თამაშები, რომლებითაც სწავლა სახალისოდ გადაიქცევა.
სარჩევი
- რიცხვები 1-დან 20-მდე
- ათეულები და 100
- როგორ ვაწყობთ 21–99-ს
- -teen თუ -ty?
- რიგობითი რიცხვები
- 6 თამაში
რიცხვები 1-დან 20-მდე
გაითვალისწინე, რომ ქართული ტრანსკრიფცია მხოლოდ მიახლოებით ჟღერადობას გადმოსცემს. ყველაზე კარგი იქნება, თუ ბავშვი ცოცხალ ინგლისურ გამოთქმას მოისმენს და ხმამაღლა გაიმეორებს.
| რიცხვი | ინგლისურად | დაახლოებით ასე ითქმის |
|---|---|---|
| 1 | one | ვან |
| 2 | two | ტუ |
| 3 | three | სრი |
| 4 | four | ფო |
| 5 | five | ფაივ |
| 6 | six | სიქს |
| 7 | seven | სევენ |
| 8 | eight | ეით |
| 9 | nine | ნაინ |
| 10 | ten | ტენ |
| 11 | eleven | ილევენ |
| 12 | twelve | თუელვ |
| 13 | thirteen | სერტინ |
| 14 | fourteen | ფოტინ |
| 15 | fifteen | ფიფტინ |
| 16 | sixteen | სიქსტინ |
| 17 | seventeen | სევენტინ |
| 18 | eighteen | ეიტინ |
| 19 | nineteen | ნაინტინ |
| 20 | twenty | თუენთი |
ნული ინგლისურად არის zero (წაიკითხება როგორც „ზიროუ“).
ათეულები და 100
| რიცხვი | ინგლისურად | დაახლოებით ასე ითქმის |
|---|---|---|
| 30 | thirty | სერტი |
| 40 | forty | ფორტი |
| 50 | fifty | ფიფტი |
| 60 | sixty | სიქსტი |
| 70 | seventy | სევენტი |
| 80 | eighty | ეითი |
| 90 | ninety | ნაინტი |
| 100 | one hundred | ვან ჰანდრედ |
ყურადღება: სიტყვები four (4) და fourteen (14) ასო „u“-თი იწერება, ხოლო forty-ს (40) წერისას „u“ ეკარგება.
როგორ ვაწყობთ 21–99-ს
ინგლისურ ენაში ჯერ ათეულს ვამბობთ, შემდეგ ერთეულს, წერისას კი მათ შორის დეფისს ვსვამთ. სხვათა შორის, ეს ქართულ თვლაზე ბევრად მარტივია, რადგან ინგლისურში ოცობითი სისტემა საერთოდ არ გვხვდება:
- 21 = twenty-one;
- 35 = thirty-five;
- 47 = forty-seven;
- 99 = ninety-nine.
-teen თუ -ty?
პატარებს ხშირად ერევათ ერთმანეთში thirteen (13) და thirty (30), ან fifteen (15) და fifty (50). მათ გასარჩევად ასეთი მარტივი ხრიკი გამოგადგება:
- -teen (13–19) წარმოთქმისას გრძლად იწელება: „სერ-ტიინ“;
- -ty (20, 30… 90) მოკლედ და მკვეთრად სრულდება: „სერ-ტი“.
ითამაშეთ ასე: შენ ამბობ რიცხვს, ბავშვი კი ხელებს ფართოდ შლის, თუ „-teen“ (გრძელი) გაიგო, და ტაშს უკრავს, თუ „-ty“ (მოკლე).
რიგობითი რიცხვები
რიგობითი რიცხვები დაბადების დღისთვის და რიგში ადგილისთვის გამოგადგება:
- 1st — first, 2nd — second, 3rd — third;
- დანარჩენ რიცხვებს ბოლოში ჩვეულებრივ -th ემატება: 4th — fourth, 6th — sixth, 10th — tenth;
- ყურადღება მიაქციე გამონაკლისებს, სადაც მართლწერა იცვლება: 5th — fifth, 8th — eighth, 9th — ninth, 12th — twelfth, 20th — twentieth.
მაგალითად: I am seven years old. My birthday is on the fifth of March. (შვიდი წლის ვარ. ჩემი დაბადების დღე 5 მარტსაა.)
6 თამაში
- კიბის თვლა: ყოველ საფეხურზე ერთი რიცხვი ინგლისურად;
- კლასობანა: ასფალტზე დახატულ უჯრებში ხტომისას ბავშვი რიცხვებს ხმამაღლა იძახის;
- „მაღაზია“: საყვარელ სათამაშოებს პირობითი „ფასები“ დაადე (one, two, five), პატარა კი მოვიდეს და „იყიდოს“;
- კამათლის თამაში: რა ამოვიდა, იმდენჯერ ხტები და ინგლისურად ითვლი;
- „რამდენია?“ (How many?): დაუსვი კითხვა ნივთებზე: How many apples? — Three apples!;
- ათეულებით თვლა: ten, twenty, thirty… ასე შეგიძლიათ სეირნობისას ასი ნაბიჯი ხალისიანად გადათვალოთ.
სასარგებლო ფრაზები რიცხვებით
- How old are you? — რამდენი წლის ხარ? → I’m five. (ხუთის ვარ.)
- How many? — რამდენია? → Two cats. (ორი კატა.)
- What’s your phone number? — რა არის შენი ტელეფონის ნომერი? გაითვალისწინე, რომ ინგლისურში ნომერს თითო-თითო ციფრად კარნახობენ, ხოლო 0-ს ხშირად ამბობენ როგორც „oh“ („ოუ“);
- What time is it? — რომელი საათია? → It’s three o’clock. (სამი საათია.)
- Count to ten! — დაითვალე ათამდე!
100-ის შემდეგ
თუ შედარებით უფროსი ასაკის ბავშვი გყავს, შეიძლება უფრო დიდი რიცხვებითაც დაინტერესდეს:
- 200 = two hundred, 500 = five hundred;
- 101 = one hundred and one. ბრიტანულ ინგლისურში „and“-ს ჩვეულებრივ ამბობენ, ამერიკულში ხშირად გამოტოვებენ;
- 1000 = one thousand, 2026 = two thousand twenty-six (ან წლების დასახელებისას პირდაპირ ორ ნაწილად: twenty twenty-six).
რა ასაკიდან და როგორ
- სულ პატარები რიცხვებს ყველაზე ადვილად მხიარული სიმღერებითა და თითებზე თვლით ითვისებენ. თავიდან მხოლოდ 1–10 შუალედით დაიწყეთ;
- სკოლამდელები ნელ-ნელა 1–20-მდე თვლაზე გადადიან და გარშემო არსებულ საგნებსაც ხალისით ითვლიან;
- დაწყებითი კლასები: ამ ეტაპზე უკვე ემატება ათეულები, რიგობითი რიცხვები, საათის ცნობა და ფულის დათვლა;
- ერთ დღეს ბევრს ნუ ისწავლით: ყოველდღე 5–10 წუთი ერთ დიდ გაკვეთილს ჯობს.
უცხო ენის შესწავლისას რიცხვებსა და ასოებს ხშირად პარალელურად გადიან. ინგლისური ანბანი თავისი გამოთქმით შეგიძლია აქ ნახო: ინგლისური ანბანი ბავშვებისთვის.
ხშირი შეცდომები
- three-ის წარმოთქმა როგორც „ტრი“. ინგლისური „th“ ბგერა ქართულ ენაში არ გვაქვს: მის სწორად სათქმელად ენის წვერი კბილებს შორის ოდნავ გამოყავი და ჰაერი გამოუშვი;
- fourty. დაიმახსოვრე, რომ სწორი ფორმაა forty (უ-ს გარეშე);
- „e“ ასო ninth-ში. სიტყვა nine-ს ბოლოში „e“ აქვს, მაგრამ მეცხრეს (ninth) წერისას ის ქრება;
- twelve → twelfth, და არა „twelveth“ (აქ „ve“ იცვლება „f“-ით);
- დეფისის გამოტოვება 21-დან 99-მდე: წერისას აუცილებელია twenty-one და არა ცალ-ცალკე „twenty one“.
ჩვენი სათვლელი ლექსი
ეს სახალისო ლექსი shvilebi.ge-მ სპეციალურად ქართულ-ინგლისური თამაშისთვის მოამზადა:
One — ერთი, მზე ამოდის,
Two — ორი, ჩიტი მოდის,
Three — სამი, ხე და ფოთოლი,
Four — ოთხი, კატა მორბის,
Five — ხუთი, ხელის თითი,
ერთად ვთვლით: ერთი, ორი, სამი, ოთხი, ხუთი!
რიცხვები ყოველდღიურ ცხოვრებაში
- სუფრის გაწყობისას: ჰკითხე პატარას — „How many plates do we need?“ (რამდენი თეფში გვჭირდება?);
- ლიფტში: სთხოვე ბავშვს, ღილაკზე თითის დაჭერამდე სასურველი სართული ინგლისურად დაასახელოს;
- მაღაზიაში: კალათაში ჩაწყობისას ერთად დაითვალეთ ვაშლები და ბანანები;
- ქუჩაში სეირნობისას: შეგიძლიათ სახლის ან შემხვედრი ავტობუსის ნომრები ინგლისურად ამოიკითხოთ;
- დაბადების დღეზე: მიულოცე ასე — „Happy birthday! You’re six!“
რჩევები მშობლებს
- შეაქე თავად მცდელობა და არა მხოლოდ უშეცდომო პასუხი. გახსოვდეს, რომ შეცდომები სწავლის სრულიად ბუნებრივი ნაწილია;
- ნუ გადაუთარგმნი ყოველ სიტყვას. უბრალოდ აჩვენე სამი ვაშლი და უთხარი „three apples“. ბავშვი კონტექსტით თავადვე მიხვდება მნიშვნელობას;
- გამოიყენე თითები: თვლისას თითები აწიეთ. ასე ბავშვი რიცხვს რაოდენობას უკავშირებს;
- გაიმეორეთ ერთი და იგივე თამაში რამდენიმე დღის განმავლობაში. ბავშვებს ძალიან მოსწონთ უკვე ნაცნობი აქტივობები და მასალასაც ასე უკეთ იმახსოვრებენ;
- ბოლოს ერთად შეაჯამეთ შედეგი: უთხარი სიამაყით — „Today we counted to twenty!“ (დღეს ოცამდე დავითვალეთ!).
ხშირად დასმული კითხვები
როგორ ვასწავლო ბავშვს -teen და -ty-ს გარჩევა?
ეთამაშე „გრძელი და მოკლე“: აუხსენი, რომ -teen გრძლად ითქმის, ხოლო -ty — მოკლედ. შენ წარმოთქვი რიცხვი, ბავშვმა კი ხელების მოძრაობით ან ტაშით განიშნოს, რომელი დაბოლოება გაიგონა.
ბრიტანული თუ ამერიკული გამოთქმა?
ორივე ვარიანტი სრულიად სწორია. მთავარია, ბავშვი არ დავაბნიოთ და სწავლებისას ერთი არჩეული სტილი თანმიმდევრულად გამოვიყენოთ.
თუ შენი პატარა უკვე თავისუფლად ითვლის, შეგიძლია შემდეგ ეტაპზე გადახვიდე და ზმნებსაც გაეცნო: ინგლისური არაწესიერი ზმნები. ხოლო ზოგადად უცხო ენის ათვისებაზე მეტი ინფორმაცია ნახე აქ: ინგლისური ენის შესწავლა.
