ბავშვის იმუნიტეტი — რა მუშაობს და რა არის მითი

საკმარისია ბავშვმა ბაღში ან სკოლაში სიარული დაიწყოს, რომ ხშირი გაციებაც თითქოს ყოველდღიურობის ნაწილი ხდება. ამ დროს მშობლები ბუნებრივად იწყებენ ფიქრს, როგორ „გაუძლიერონ იმუნიტეტი“ პატარას. სიმართლე ისაა, რომ არანაირი ჯადოსნური სიროფი თუ აბი ბუნებაში არ არსებობს. სამაგიეროდ, არსებობს რამდენიმე მარტივი და მეცნიერულად გამყარებული ყოველდღიური ჩვევა, რომელიც შენი შვილის ორგანიზმს ინფექციებთან გამკლავებაში ნამდვილად დაეხმარება.

1. ვაქცინაცია

ასაკობრივი აცრები ბავშვს კონკრეტული სახიფათო ინფექციებისგან იცავს. NHS, მაგალითად, ყურის ანთების პრევენციის რჩევებში სწორედ იმას ასახელებს, რომ ბავშვს ყველა ასაკობრივი აცრა ჩაუტარდეს. ბავშვის აცრების კალენდარი პედიატრთან გადაამოწმე. ჰკითხე გრიპის ვაქცინაზეც.

2. ვიტამინები A, C და D

NHS-ის მონაცემებით, დიდი ბრიტანეთის მთავრობა 6 თვიდან 5 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის A, C და D ვიტამინების ყოველდღიური დანამატის მიღებას გვირჩევს. ხოლო თუ ჩვილი ძუძუთი კვებაზეა, მას D ვიტამინი დაბადების პირველივე დღეებიდან სჭირდება.

A ვიტამინი აუცილებელია ჯანსაღი იმუნური სისტემისთვის, ასევე კარგი მხედველობისა და ჯანმრთელი კანის შესანარჩუნებლად;
C ვიტამინი ეხმარება იმუნურ სისტემას და, ამავდროულად, ორგანიზმს რკინის ათვისებაში უწყობს ხელს;
D ვიტამინის მნიშვნელობაზე დეტალურად შეგიძლია წაიკითხო აქ: D ვიტამინი ჩვილებსა და ბავშვებში.

ფრთხილად: გახსოვდეს, რომ ზოგიერთი ვიტამინის ზედმეტი დოზა შესაძლოა საზიანო აღმოჩნდეს. ნუ მისცემ ბავშვს ორ სხვადასხვა დანამატს ერთდროულად (მაგალითად, თევზის ქონსა და ვიტამინის წვეთებს ერთად), ხოლო ნებისმიერი დანამატი აუცილებლად ექიმთან ან ფარმაცევტთან კონსულტაციით შეარჩიე.

3. მრავალფეროვანი კვება

ფორთოხალი, კივი, ბროკოლი და სტაფილო მაგიდაზე

A ვიტამინის წყაროებია რძის პროდუქტები, სტაფილო, ტკბილი კარტოფილი (ბატატი) და მუქი მწვანე ბოსტნეული — ისპანახი, კომბოსტო და ბროკოლი;
C ვიტამინის წყაროებია ფორთოხალი, კივი, მარწყვი, ბროკოლი, პომიდორი და ტკბილი წიწაკა;
ზამთრის სეზონზე ციტრუსისა და კომბოსტოს პოვნა ძალიან მარტივია, ამიტომ ეცადე, ისინი ბავშვის ყოველდღიურ მენიუში შეიტანო.

4. ხელების დაბანა

NHS-ის მიხედვით, ხელების დაბანა ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი გზაა, თავი დაიცვა ისეთი ინფექციებისგან, როგორიცაა გრიპი. ბავშვს ასწავლე, რომ ხელები საპნით დაიბანოს დაახლოებით 20 წამი, რაც „გილოცავ დაბადების დღეს“ ორჯერ მღერას უდრის:

საპირფარეშოთი სარგებლობის შემდეგ;
ყოველი ჭამის წინ;
ცხვირის მოხოცვის, დაცემინების ან დახველების შემდეგ;
შინაურ თუ გარეულ ცხოველთან შეხების შემდეგ.

5. კვამლის გარეშე სახლი

NHS ბავშვის თამბაქოს კვამლისგან დაცვას ასახელებს ყურის ანთების პრევენციის რჩევებშიც და ბრონქიოლიტის მძიმე მიმდინარეობის საფრთხეზე საუბრისასაც. ბავშვთან ახლოს არავინ უნდა მოწიოს, არც სახლში და არც მანქანაში.

D ვიტამინი: რამდენი

NHS-ის განმარტებით, D ვიტამინი მხოლოდ ერთეულ პროდუქტებში — მაგალითად, ცხიმიან თევზსა და კვერცხში გვხვდება, ამიტომ მხოლოდ საკვებით საჭირო მარაგის შევსება საკმაოდ რთულია. ჩვენი ორგანიზმისთვის მისი მთავარი წყარო ზაფხულის მზის სხივებია, ზამთარში კი მზე, სამწუხაროდ, არ გვანებივრებს. ამიტომ დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის დეპარტამენტი ასეთ რეკომენდაციას გასცემს:

ძუძუთი კვებაზე მყოფ ჩვილებს დაბადებიდან 1 წლამდე ყოველდღიურად 8,5–10 მიკროგრამი D ვიტამინი ეკუთვნით;
ხელოვნურ კვებაზე მყოფ პატარებს, რომლებიც დღის განმავლობაში 500 მლ-ზე მეტ ადაპტირებულ ნარევს მიირთმევენ, დამატებითი წვეთები აღარ სჭირდებათ, რადგან თავად ნარევი უკვე გამდიდრებულია ამ ვიტამინით;
1–4 წლის ასაკის ბავშვებისთვის კი რეკომენდებული დღიური დოზა 10 მიკროგრამი გახლავთ.

რა თქმა უნდა, ეს ბრიტანული გაიდლაინია, ამიტომ შენი შვილისთვის ზუსტი დოზა აუცილებლად პირად პედიატრთან შეათანხმე (D ვიტამინი ჩვილებსა და ბავშვებში).

ხელების სწორად დაბანა: ნაბიჯ-ნაბიჯ

აი, როგორ გვირჩევს NHS ხელების სწორად დაბანას:

კარგად დაისველე ხელები გამდინარე წყლით;
წაისვი იმდენი საპონი, რომ ხელები დაიფაროს;
ჯერ ხელისგულები გაუხახუნე ერთმანეთს, შემდეგ კი ერთი ხელის ზურგი მეორით დაიმუშავე და თითებს შორის ადგილებიც არ გამოგრჩეს;
თითები ერთმანეთში გადააჭდე და ისე გაიხეხე, ბოლოს კი ცერა თითები და თითის წვერებიც კარგად გაუსვი ხელისგულებს;
საფუძვლიანად ჩამოიბანე ქაფი და ერთჯერადი ხელსახოცით ბოლომდე გაიმშრალე.

თუ საპონი და წყალი ხელთ არ გაქვს, NHS-ის რჩევით გამოიყენე სპირტიანი სადეზინფექციო საშუალება. ბავშვს ხელების ბანვა თამაშად აქციე: ერთად იმღერეთ სიმღერა.

ბაღი და სკოლა: როგორ შევამციროთ ინფექციის გავრცელება

ბავშვმა ჭიქა, კოვზი და წყლის ბოთლი სხვას არ ათხოვოს. NHS ამას ბრონქიოლიტის გამომწვევი ვირუსების პრევენციის რჩევებში ასახელებს;
ასწავლე, რომ დაცემინების ან ხველის დროს ცხვირ-პირი ერთჯერადი ხელსახოცით დაიფაროს, გამოყენებული ქაღალდი კი მაშინვე ნაგვის ურნაში ჩააგდოს;
სახლში რეგულარულად გარეცხე სათამაშოები და ზედაპირები;
თუ ბავშვს სიცხე აქვს და თავს ცუდად გრძნობს, NHS გირჩევს, რომ სახლში დარჩეს და სხვებთან კონტაქტს მოერიდოს, სანამ არ მოიკეთებს;
გაციების დროს ცხვირის მოვლაზე ნახე: ცხვირის გამორეცხვა ბავშვებში.

ვაქცინები, რომლებიც ბავშვს ხშირი დაავადებებისგან იცავს

ზოგ დაავადებას, რომელიც ბავშვებში ხშირად გვხვდება, ვაქცინა იცავს. მაგალითად ყბაყურას და გრიპს. კონკრეტული აცრები და მათი ვადები ეროვნულ კალენდარშია, ამიტომ პედიატრს ჰკითხე, ყველა აცრა თუ აქვს ბავშვს დროულად ჩატარებული.

მოძრაობა და სუფთა ჰაერი ზამთარშიც

ამერიკის პედიატრიის აკადემიის (AAP) მიხედვით, ზამთარში გარეთ თამაში (ციგა, გუნდაობა, ციგურაობა) ბავშვს ეხმარება, რომ ყოველდღიური 60 წუთი ფიზიკური აქტივობა მიიღოს. მთავარია, სწორად იყოს ჩაცმული და დროულად შევიდეს გასათბობად. ცივი ამინდი თავისთავად არ „აციებს“ ბავშვს, მაგრამ სველი ტანსაცმლით და ზედმეტად დიდხანს გარეთ ყოფნა ჰიპოთერმიისა და მოყინვის საფრთხეს ზრდის (ჰიპოთერმია და მოყინვა).

რა არის მითი

„რაც მეტი ვიტამინი, მით უკეთესი“. ეს მცდარი წარმოდგენაა. ვიტამინების ჭარბმა დოზამ შესაძლოა ორგანიზმს პირიქით, ზიანი მიაყენოს;
„ზედმეტად შეფუთნილი ბავშვი ნაკლებად ცივდება“. გაციებას ვირუსები იწვევს. ბავშვი ამინდის მიხედვით, თხელ ფენებად ჩააცვი (ზამთრის კომბინიზონი). მთავარია, არ გაიყინოს და არ დაოფლიანდეს;
„ყოველ გაციებას ანტიბიოტიკი სჭირდება“. ანტიბიოტიკი ვირუსულ ინფექციებზე საერთოდ არ მოქმედებს, ამიტომ მისი მიცემა მხოლოდ და მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით შეიძლება.

ხშირად დასმული კითხვები

რომელი სიროფი აძლიერებს იმუნიტეტს?

სამედიცინო წყაროები, რომლებსაც ჩვენ ვეყრდნობით, მსგავსი „იმუნიტეტის გამაძლიერებელი“ სიროფებისა თუ აბების ეფექტიანობას არ ადასტურებს. NHS ბავშვებისთვის მხოლოდ A, C და D ვიტამინების დანამატებს უწევს რეკომენდაციას, ნებისმიერი სხვა პრეპარატი კი მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით უნდა გამოიყენო.

საჭიროა ზამთარში მეტი ვიტამინი C?

უმჯობესია, C ვიტამინი ბავშვმა ყოველდღიური, ჯანსაღი საკვებიდან მიიღოს — შესთავაზე ფორთოხალი, კივი, ბროკოლი და ტკბილი წიწაკა. ხოლო თუ დამატებითი პრეპარატის მიცემაზე ფიქრობ, აუცილებლად პედიატრს დაეკითხე.

გაციებულ ბავშვს შეუძლია ბაღში სიარული?

თუ პატარას ტემპერატურა აქვს მომატებული ან უბრალოდ მოთენთილია და თავს ცუდად გრძნობს, ნამდვილად ჯობს სახლში დარჩეს, სანამ ძალებს არ აღიდგენს. ამასთან, კარგი იქნება, თუ თავად ბაღის შინაგანაწესსაც გაეცნობი.

როდის მივმართოთ ექიმს

აუცილებლად დაუკავშირდი პედიატრს, თუ ამჩნევ, რომ:

ბავშვი ჩვეულებრივზე ბევრად ხშირად ავადობს და თითოეული გამოჯანმრთელების პროცესი დიდხანს იწელება;
პატარა წონაში სათანადოდ არ იმატებს ან უკვე დიდი ხანია, რაც მადა დაუქვეითდა;
გეჩვენება, რომ ვიტამინების დამატებითი კურსი სჭირდება და გსურს, სწორი დოზა სპეციალისტთან ერთად შეარჩიო;
გეგმური აცრის თარიღი უნებლიეთ გამოგრჩა.

დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე, თუ ბავშვს სუნთქვა უჭირს, უჩვეულოდ მივარდნილი და მოდუნებულია, გიჭირს მისი გაღვიძება ან შეამჩნიე, რომ ტუჩები გაულურჯდა. მაღალი ტემპერატურის მართვის შესახებ კი დამატებით ინფორმაციას აქ ნახავ: სიცხე ბავშვთან.

გაფრთხილება: ეს სტატია ატარებს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათს და ვერ ჩაანაცვლებს პროფესიონალურ სამედიცინო კონსულტაციას. ნებისმიერ მკურნალობაზე, მედიკამენტსა თუ დოზირებაზე რჩევა ყოველთვის პირად ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხე. გადაუდებელ შემთხვევაში კი დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე.