კბილების ამოსვლა ბავშვებში — თვეების მიხედვით, სიმპტომები და როგორ დავეხმაროთ

პატარას პირველი კბილი მისი ზრდის ერთ-ერთი ყველაზე ამაღელვებელი და სასიხარულო ეტაპია, თუმცა ამ პროცესმა ზოგ ჩვილს შეიძლება მშვიდი ძილი და უშფოთველი დღეები დაუკარგოს. ბრიტანეთის ჯანდაცვის სამსახურის (NHS) მიხედვით, ყველა ბავშვი ინდივიდუალურია, თუმცა პირველი კბილი, დიდი ალბათობით, სიცოცხლის პირველ წელს გამოჩნდება. ამ სტატიაში გაიგებ, როდის და რა თანმიმდევრობით ამოდის კბილები, რა ნიშნებით უნდა ამოიცნო ეს პროცესი და როგორ შეუმსუბუქო შენს პატარას დისკომფორტი.

სარჩევი

• როდის იწყება
• კბილების ამოსვლა თვეების მიხედვით
• სიმპტომები
• იწვევს თუ არა სიცხეს და დიარეას
• როგორ დავეხმაროთ
• ახალი კბილების მოვლა
• ხშირად დასმული კითხვები

როდის იწყება

NHS-ის მიხედვით, ბავშვების უმეტესობას კბილები დაახლოებით 6 თვიდან ეწყება. ზოგს ეს 4 თვემდე ემართება, ზოგს 12 თვის შემდეგ, ზოგი ბავშვი კი კბილით იბადება. ორივე ვარიანტი ნორმის ფარგლებშია. ზოგადად ზრდის ეტაპებზე იხილე ბავშვის განვითარება თვეების მიხედვით.

კბილების ამოსვლა თვეების მიხედვით

აი, როგორ გამოიყურება NHS-ის მიახლოებითი სქემა:

• ქვედა კბილები ხშირად ზედაზე ადრე ამოდის. მაგალითად, ქვედა წინა კბილები ზედა წინა კბილებზე ადრე;
• პატარების უმეტესობას ყველა რძის კბილი უკვე 2–3 წლისთვის სრულად აქვს ამოსული.

თანკბილვისა და კბილების სწორი განლაგების შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის წაიკითხე ორთოდონტი.

სიმპტომები

როგორც NHS განმარტავს, ზოგჯერ კბილი სრულიად უმტკივნეულოდ ამოდის, ან ბავშვს მხოლოდ რამდენიმე დღით აწუხებს მსუბუქი სიმპტომები. ამ დროს შეიძლება შეამჩნიო, რომ პატარას:

• ღრძილი წითელი და მტკივნეული აქვს ზუსტად იქ, სადაც კბილი ჭრის;
• ტემპერატურა ოდნავ მომატებული აქვს, თუმცა 38°C-ზე დაბალია;
• ერთი ლოყა შეუწითლდა ან სახეზე გამონაყარი გაუჩნდა;
• ხშირად ისრესს ყურს;
• ჩვეულებრივზე მეტი დორბლი სდის;
• ცდილობს, ყველაფერი დაღეჭოს;
• უფრო ჭირვეული გახდა და ძილიც დაერღვა.

იწვევს თუ არა სიცხეს და დიარეას

NHS-ის თანახმად, კბილების ამოსვლისას სხეულის ტემპერატურამ შეიძლება ოდნავ აიწიოს, მაგრამ ის 38°C-ს არ უნდა აღემატებოდეს. თუ ბავშვს 38°C ან მეტი აქვს, ამას კბილების ამოსვლას ნუ დააბრალებ და სხვა მიზეზი მოძებნე: დაწვრილებით იხილე ბავშვის სიცხე.

მშობლების ნაწილი ფიქრობს, რომ კბილების ამოსვლა დიარეას იწვევს, თუმცა, NHS-ის მიხედვით, ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება არ არსებობს. თუ პატარას დიარეა დაეწყო, მოუარე ისე, როგორც ჩვეულებრივი დიარეის დროს და საჭიროების შემთხვევაში ექიმს მიმართე.

როგორ დავეხმაროთ

საღეჭი რგოლი

• სპეციალური რგოლი პატარას საშუალებას აძლევს, უსაფრთხოდ ღეჭოს და ყურადღება ტკივილიდან გადაიტანოს;
• ზოგიერთი რგოლი შეგიძლია წინასწარ მაცივარში გააციო, ინსტრუქციის შესაბამისად. თუმცა, საყინულეში არასოდეს ჩადო — გაყინულმა რგოლმა შეიძლება ნაზი ღრძილი დაუზიანოს;
• დახრჩობის საფრთხის გამო, რგოლი ბავშვს კისერზე არასოდეს შეაბა.

საღეჭი საკვები

• თუ ბავშვი 6 თვის ან მეტისაა და უკვე იწყებს ან იღებს დამატებით კვებას, შეგიძლია ღეჭვისთვის უმი ხილი ან ბოსტნეული მისცე. ღრძილს რბილი ხილი, მაგალითად ნესვი, ამშვიდებს;
• ჭამის პროცესში ბავშვს თვალი არ მოაშორო და ყოველთვის უყურე, რომ საკვები არ გადასცდეს და არ დაიხრჩოს;
• მოერიდე ორცხობილებსა და ტკბილეულს: როგორც NHS გვაფრთხილებს, შაქარი კბილებს აფუჭებს მაშინაც კი, როცა პატარას ჯერ სულ რამდენიმე კბილი აქვს.

ტკივილგამაყუჩებელი

• თუ ატყობ, რომ ბავშვს სტკივა, შეგიძლია შაქრის გარეშე დამზადებული საბავშვო ტკივილგამაყუჩებელი მისცე: პარაცეტამოლი 2 თვიდან, ხოლო იბუპროფენი 3 თვიდან. ყოველთვის ზუსტად მიჰყევი ინსტრუქციას, ხოლო თუ რამეში ეჭვი გეპარება, რჩევა ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხე;
• 16 წლამდე ასაკის ბავშვს ასპირინი არ მისცე.

გელები

NHS-ის თანახმად, კბილის ამოსვლისას გამოსაყენებელი გელების ეფექტიანობის შესახებ მტკიცებულება მწირია, ამიტომ უმჯობესია, ჯერ საღეჭი რგოლი ან ტკივილგამაყუჩებელი სცადო. თუ მაინც გელის გამოყენებას გადაწყვეტ, შეარჩიე მხოლოდ პატარა ბავშვებისთვის განკუთვნილი სპეციალური გელი — პირის ღრუს ჩვეულებრივი გელები ჩვილებისთვის არ გამოდგება. გარდა ამისა, NHS კბილების ამოსვლის დროს ჰომეოპათიურ საშუალებებს არ გირჩევს.

სიახლოვე და მოვლა

• ჩახუტება, მოფერება და თამაში პატარას ტკივილს ავიწყებს. ასევე, შეგიძლია ღრძილი სუფთა თითით ნაზად და ფრთხილად დაუზილო;
• დორბლი ხშირად და ფრთხილად მოწმინდე, რომ სახის კანი არ გაუღიზიანდეს და გამონაყარი არ გაუჩნდეს.

ახალი კბილების მოვლა

NHS გირჩევს, როგორც კი პირველი რძის კბილი ამოჭრის, მაშინვე დაიწყო მისი გახეხვა ფთორიანი კბილის პასტით. სწორედ ამ დროსაა კარგი ბავშვის დარეგისტრირება სტომატოლოგთანაც. იმაზე, თუ რა რაოდენობის პასტა უნდა გამოიყენო და როდის დაგეგმო პირველი ვიზიტი, ბავშვთა სტომატოლოგს გაესაუბრე.

როდის მივმართოთ ექიმს

• თუ ბავშვს ტემპერატურა 38°C ან მეტი აქვს;
• თუ რომელიმე სიმპტომი გაშფოთებს — NHS შეგახსენებს, რომ შენს ბავშვს ყველაზე უკეთ სწორედ შენ იცნობ;
• თუ 12 თვის შემდეგაც არც ერთი კბილი არ ჩანს და ეს საკითხი გაწუხებს, გაესაუბრე პედიატრს ან ბავშვთა სტომატოლოგს.

თუ შეამჩნევ, რომ ჩვილს სუნთქვა უჭირს, ძალიან დუნეა ან მისი მდგომარეობა სწრაფად მძიმდება, დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე.

ხშირად დასმული კითხვები

როდის ამოდის პირველი კბილი?

პატარების უმეტესობას პირველი კბილი დაახლოებით 6 თვის ასაკში ამოსდის, თუმცა სრულიად ნორმალურია, თუ ეს 4 თვემდე ან 12 თვის შემდეგ მოხდება.

რომელი კბილი ამოდის პირველი?

როგორც წესი, პირველად ქვედა ცენტრალური საჭრელები, ანუ ქვედა წინა კბილები ჩნდება.

რამდენ ხანს გრძელდება კბილების ამოსვლა?

NHS-ის მიხედვით, ბავშვების უმეტესობას ყველა რძის კბილი 2–3 წლის ასაკისთვის უკვე ამოსული აქვს.

გაფრთხილება: ეს სტატია ატარებს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათს და არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას. მკურნალობის, მედიკამენტებისა და დოზირების შესახებ ყოველთვის ჰკითხე რჩევა ექიმს ან ფარმაცევტს. გადაუდებელ შემთხვევაში კი დარეკე 112-ზე.

ამავე რუბრიკაში:

ძუძუთი კვება — როგორ მოვაჭიდოთ სწორად, რამდენ ხანს და რა ვჭამოთ