ჩვილს ჯერ ცხვირის მოხოცვა არ შეუძლია, დახშული ცხვირი კი კვებასა და ძილს ურთულებს. ბრიტანეთის ჯანდაცვის სამსახურის (NHS) თანახმად, ბავშვს წელიწადში საშუალოდ 5–8 გაციება აქვს, ამიტომ ცხვირის გაწმენდა მშობლის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი საქმეა. ქვემოთ აგიხსნით, როგორ გამოიყენო ფიზიოლოგიური ხსნარი და ასპირატორი უსაფრთხოდ.
სარჩევი
- ფიზიოლოგიური ხსნარი (წვეთები)
- როგორ ჩავუწვეთოთ
- ბუშტა და ასპირატორი
- რა არ უნდა გააკეთო
- როდის მივმართოთ ექიმს
- ხშირად დასმული კითხვები
ფიზიოლოგიური ხსნარი (წვეთები)
NHS-ის თანახმად, ფიზიოლოგიური ხსნარის (მარილიანი წყლის) წვეთები გამომშრალ ლორწოს არბილებს და პატარას სუნთქვას უადვილებს. კონკრეტულად რომელი საშუალება აირჩიო, შენს ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხე.
ამერიკის პედიატრიის აკადემიის (AAP) პლატფორმა HealthyChildren.org გირჩევს, არჩევანი მედიკამენტის გარეშე დამზადებულ, უბრალო ფიზიოლოგიურ ხსნარზე შეაჩერო. თუ მის მომზადებას სახლში გადაწყვეტ, AAP-ის რეკომენდაციით, მხოლოდ სტერილური, დისტილირებული ან წინასწარ ადუღებული წყალი უნდა გამოიყენო. თუმცა, ყველაზე მარტივი და საიმედო გზა აფთიაქში პირდაპირ ჩვილებისთვის განკუთვნილი მზა ხსნარის შეძენაა.
როგორ ჩავუწვეთოთ
- დააწვინე პატარა ზურგზე;
- თითო ნესტოში ჩააწვეთე 1–2 წვეთი (AAP). თუ ბავშვმა დააცემინა, ნუ შეშინდები — ეს სრულიად ბუნებრივი რეაქციაა;
- მოიცადე დაახლოებით ერთი წუთი, რათა ხსნარმა ლორწოს გათხელება მოასწროს;
- თუ საჭიროა, ფრთხილად გამოუწოვე ლორწო რეზინის ბუშტით ან ასპირატორით (დეტალებს ქვემოთ გაეცნობი);
- ბოლოს ცხვირის გარშემო კანი რბილი ცხვირსახოცით ნაზად შეუმშრალე.
როდის ჯობს ჩაწვეთება: AAP-ის რჩევით, ეს პროცედურა ჭამამდე ან ძილამდე 15 წუთით ადრე ჩაატარე, რომ პატარამ მშვიდად ჭამა და დასვენება შეძლოს. Nationwide Children’s-ის საავადმყოფოს სპეციალისტები გვირჩევენ, რომ ცხვირი აუცილებლად კვებამდე გავწოვოთ და არა ჭამის შემდეგ, რადგან სავსე კუჭზე ამ პროცედურამ შესაძლოა ღებინება გამოიწვიოს.
ბუშტა და ასპირატორი
რეზინის ბუშტა (ბალონი)
- ჯერ ხელი მოუჭირე ბუშტას ჰაერის გამოსაშვებად და მხოლოდ ამის შემდეგ მიუტანე ნესტოსთან. როგორც AAP განმარტავს, თუ ბუშტას ჯერ ნესტოში ჩადებ და მერე მოუჭერ ხელს, ჰაერის ნაკადი ლორწოს უფრო ღრმად შეაბრუნებს;
- ნესტოში ძალიან ფრთხილად, მხოლოდ ბუშტის წვერი მოათავსე. Cleveland Clinic გვაფრთხილებს, რომ ჩვილებს ძალიან მოკლე ცხვირის გასავალი აქვთ და წვერის ღრმად შეყვანამ შეიძლება ნაზი ლორწოვანი გარსი დააზიანოს;
- ბუშტას ხელი ნელა გაუშვი, რათა ლორწო შიგნით შეისრუტოს;
- დაგროვილი მასა ცხვირსახოცზე გადმოასხი და იგივე გაიმეორე მეორე ნესტოზეც;
- ყოველი პროცედურის შემდეგ ბუშტა გულდასმით გარეცხე თბილი საპნიანი წყლით და კარგად გაავლე.
ასპირატორი
- პირით მისაწოვი ასპირატორი: მოწყობილობას მილის ბოლოში სპეციალური დამცავი ფილტრი აქვს, ამიტომ ლორწო შენს პირამდე ვერაფრით მოაღწევს. Cleveland Clinic-ის შეფასებით, ის ძალიან პრაქტიკულია — მარტივად იშლება და ირეცხება, გამჭვირვალეა და შეწოვის სიმძლავრესაც თავად აკონტროლებ;
- ელექტრო ასპირატორი: შეგიძლია სახლის პირობებში გამოსაყენებელი ელექტრო მოდელიც შეიძინო. მთავარია, ზედმიწევნით მიჰყვე მწარმოებლის ინსტრუქციას;
- რამდენჯერ: Nationwide Children’s-ის საავადმყოფო გირჩევს, ცხვირი დღეში არაუმეტეს 4-ჯერ გაწოვო და მხოლოდ მაშინ, როცა ბავშვს ცხვირი ნამდვილად დახშული აქვს, რომ ლორწოვანი არ გაღიზიანდეს;
- AAP-ის თანახმად, ბუშტა ყველაზე კარგად 6 თვემდე ასაკში მუშაობს. უფროსი ბავშვი ხშირად ეწინააღმდეგება, წვეთები კი მაინც შველის.
რა არ უნდა გააკეთო
- 6 წლამდე ასაკის ბავშვს ექიმის ან ფარმაცევტის დანიშნულების გარეშე არ მისცე ურეცეპტო ხველისა და გაციების წამლები, მათ შორის სისხლძარღვთა შემავიწროებელი (დეკონგესტანტი) წვეთები ან სპრეი (NHS);
- NHS-ის მითითებით, დეკონგესტანტი სპრეის გამოყენება 1 კვირაზე მეტხანს არ შეიძლება, რადგან ამან შესაძლოა უკუეფექტი გამოიწვიოს და ცხვირის გაჭედვა კიდევ უფრო გააუარესოს;
- ორთქლის ინჰალაცია ცხელი წყლის ჯამით ბავშვს არ გაუკეთო, რადგან დამწვრობის საშიშროებაა. სამაგიეროდ, შეიძლება ბავშვთან ერთად შხაპჩართულ სააბაზანოში დაჯდე (NHS);
- არ შეიყვანო ბამბის ჩხირი ღრმად ცხვირში;
- 12 თვემდე ასაკის ჩვილს თაფლი არ მისცე (NHS).
მიუხედავად იმისა, რომ ცხვირი დახშული აქვს, ჩვილი მაინც აუცილებლად ზურგზე დააძინე, ყოველგვარი ბალიშისა და რბილი ნივთების გარეშე. უსაფრთხო ძილის წესებზე მეტს გაიგებ სტატიაში ბავშვის ძილი.
როდის მივმართოთ ექიმს
- თუ პატარას მაღალი სიცხე აქვს და წუხს, ან თუ გაციება 2 კვირაზე მეტხანს გაუგრძელდა. NHS-ის ცნობით, ბავშვებში ჩვეულებრივი გაციება უმეტესად 2 კვირაში თავისით გაივლის;
- თუ ჩვილი ჭამაზე უარს ამბობს ან ჩვეულებრივზე ნაკლებ სველ საფენს ასველებს;
- თუ ხედავ, რომ ყურზე იკიდებს ხელს ან იქაჩავს — ეს შესაძლოა ყურის ინფექციაზე მიანიშნებდეს;
- თუ ხველა 3 კვირაზე მეტხანს გაგრძელდა.
დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე, თუ ამჩნევ, რომ ბავშვს სუნთქვა უჭირს, ვერ ყლაპავს სითხეს ან ნერწყვს, ან ტუჩები გაულურჯდა.
იმისათვის, რომ გაციება და გრიპი ერთმანეთისგან მარტივად განასხვაო, გადახედე ჩვენს გზამკვლევს: გრიპი ბავშვებში.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენჯერ შეიძლება ცხვირის გაწოვა დღეში?
Nationwide Children’s-ის საავადმყოფოს რეკომენდაციით, ცხვირის გაწოვა დღეში არაუმეტეს 4-ჯერ არის სასურველი, უმჯობესია ჭამის წინ.
რომელი ჯობს, ბუშტა თუ ასპირატორი?
ორივე მუშაობს. Cleveland Clinic-ის მიხედვით, პირით მისაწოვი ასპირატორი უფრო ადვილად ირეცხება და ძალის კონტროლიც უფრო ადვილია.
შეიძლება ჩვილს ცხვირის წვეთები ჩავუწვეთო?
უბრალო ფიზიოლოგიური ხსნარი შეიძლება. სისხლძარღვის შემავიწროებელი წვეთები 6 წლამდე ექიმის რჩევის გარეშე არ შეიძლება.
გაფრთხილება: ეს სტატია ატარებს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათს და არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას. მკურნალობის მეთოდებზე, მედიკამენტებსა და დოზირებაზე რჩევა ყოველთვის შენს ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხე. გადაუდებელ შემთხვევაში დაუყოვნებლივ დარეკე 112-ზე.
ამავე რუბრიკაში:
