ინგლისური დროები: ცხრილი, ფორმულები, მაგალითები

ინგლისურ დროებზე ხშირად ამბობენ, რომ „12 დროა და ყველა უნდა დაიზეპირო“. სინამდვილეში თითოეულ დროს ერთი მარტივი ფორმულა აქვს და ორი-სამი ტიპური სიტუაცია, რომელშიც ის გამოიყენება. ამ გვერდზე ყველა ძირითადი ფორმა ერთ ცხრილშია, მის შემდეგ კი დროებს ჯგუფებად ვიხილავთ: აწმყო, წარსული და მომავალი. თითოეულს ფორმულა, გამოყენების შემთხვევები, მაგალითები ქართული თარგმანით და ყველაზე ხშირი შეცდომა აქვს.

წესები ეყრდნობა British Council-ის LearnEnglish-ის გრამატიკულ სახელმძღვანელოს და Cambridge Dictionary-ის ბრიტანულ გრამატიკას (წყაროები გვერდის ბოლოს არის). მაგალითები უმეტესად ჩვენია და მარტივია, რომ დროების განსხვავება დაუყოვნებლივ დაინახო. ბოლო განახლება: 2026 წლის 28 ოქტომბერი.

აკვარელით დახატული სამუშაო მაგიდა ფანჯარასთან: ღია რვეული, ჩაი, კედლის საათი და კალენდარი (საილუსტრაციო ნახატი)

12 დრო თუ 2? პატიოსანი პასუხი

სასკოლო და საკურსო პრაქტიკაში ინგლისურ ზმნას 12 ფორმად ასწავლიან და ამ გვერდზეც ასე ვიქცევით, რადგან ეს ყველაზე მოსახერხებელი გზაა. თუმცა მკაცრად გრამატიკული თვალსაზრისით სურათი უფრო მარტივია. British Council-ის LearnEnglish-ის გუნდი ერთ-ერთ განმარტებაში წერს, რომ ინგლისურს მხოლოდ ორი დრო აქვს, აწმყო და წარსული, ხოლო მომავალი გამოიხატება სხვა საშუალებებით: ზმნა will-ით, აწმყოს ფორმებით და სხვა გამოთქმებით. მიუხედავად ამისა, ფორმები, რომლებზეც ქვემოთ ვწერთ, რეალურად გამოიყენება ყოველდღიურ ენაში. ამიტომ მათ „დროებს“ ვეძახით, როგორც სახელმძღვანელოებში არის მიღებული.

ყველა დრო ერთ ცხრილში

ცხრილში ზმნა work (მუშაობა) არის მაგალითად აღებული. V1 არის ზმნის საწყისი ფორმა, V2 წარსული ფორმა, V3 მესამე ფორმა (past participle). არაწესიერი ზმნების სამივე ფორმა ჩვენს ცალკე გვერდზეა: ინგლისური ენის არაწესიერი ზმნები.

დრო	ფორმულა	მაგალითი	თარგმანი
Present Simple	V1 (he/she/it + s)	I work in Tbilisi.	მე თბილისში ვმუშაობ.
Present Continuous	am/is/are + V-ing	I am working now.	მე ახლა ვმუშაობ.
Present Perfect	have/has + V3	I have worked here for two years.	აქ ორი წელია ვმუშაობ.
Present Perfect Continuous	have/has been + V-ing	I have been working since morning.	დილიდან ვმუშაობ.
Past Simple	V2	I worked yesterday.	გუშინ ვიმუშავე.
Past Continuous	was/were + V-ing	I was working at eight.	რვა საათზე ვმუშაობდი.
Past Perfect	had + V3	I had worked before she came.	მისვლამდე უკვე ვიმუშავე.
Past Perfect Continuous	had been + V-ing	I had been working for an hour when she called.	როცა დარეკა, ერთი საათი იყო, რაც ვმუშაობდი.
Future Simple	will + V1	I will work tomorrow.	ხვალ ვიმუშავებ.
Future Continuous	will be + V-ing	I will be working at eight.	რვა საათზე ვიმუშავებ (პროცესში ვიქნები).
Future Perfect	will have + V3	I will have worked all week by Friday.	პარასკევისთვის მთელი კვირა ნამუშევარი მექნება.
Future Perfect Continuous	will have been + V-ing	By June I will have been working here for five years.	ივნისისთვის აქ ხუთი წელი იქნება, რაც ვმუშაობ.

ცხრილში ერთი კანონზომიერება ჩანს: კონტინუალური ფორმა ყოველთვის შეიცავს be + V-ing-ს, ხოლო პერფექტი have + V3-ს. როცა ამ ორ ნაწილს ერთმანეთისგან გამოარჩევ, 12 ფორმა ორ მარტივ კითხვამდე დადის: როდის ხდება (აწმყო, წარსული, მომავალი) და როგორ ხდება (უბრალოდ, პროცესში, დასრულებული შედეგით, ან დასრულებული და გრძელი).

აწმყო: ოთხი ფორმა

Present Simple: ჩვევა, რეგულარული ქმედება და ფაქტი

ფორმა მარტივია: საწყისი ზმნა. მესამე პირის მხოლობითში (he, she, it) ემატება -s: I work, მაგრამ she works. კითხვასა და უარყოფაში გვჭირდება do/does: Do you play the piano?, She doesn’t drive to work. ეს ფორმები British Council-ის გრამატიკაშიც ზუსტად ასეა ახსნილი.

გამოიყენება სამ ძირითად შემთხვევაში:

რაც ახლა სიმართლეა: I live in Kutaisi. (კუტაისში ვცხოვრობ.)
რაც რეგულარულად ხდება: I play football every weekend. (ყოველ შაბათ-კვირას ფეხბურთს ვთამაშობ.)
რაც ყოველთვის სიმართლეა: The sun rises in the east. (მზე აღმოსავლეთიდან ამოდის.)

ხშირი თანმხლები სიტყვებია always, usually, often, sometimes, never. ცხრილში ეს სიტყვები ზმნის წინ დგას: She never plays football. მეტ-ნაკლებად ასევე გამოიყენება განრიგისთვის: The train leaves at 7.45. (მატარებელი 7:45-ზე გადის.)

ყველაზე ხშირი შეცდომა: მესამე პირში -s-ის გამოტოვება (she work). მეორე ხშირი შეცდომაა do/does-ის შემდეგ ზმნას -s დავუმატოთ: სწორია Does she work? და არა Does she works?

Present Continuous: ახლა მიმდინარე ან დროებითი

ფორმულაა am/is/are + V-ing. Cambridge Grammar-ის მიხედვით ის გამოიყენება იმისთვის, რაც ახლა მიმდინარეობს (I’m cooking now), დროებითი მდგომარეობისთვის (Her mother’s living with her at the moment), თანდათანობითი ცვლილებისთვის (The economic situation is improving) და მომავლისთვის შეთანხმებული გეგმებისთვის (We’re moving to Cambridge in July). British Council-ის LearnEnglish-ის გუნდი კომენტარში განსხვავებას ასე განმარტავს: I live in London ნიშნავს, რომ ლონდონს საკუთარ სახლად თვლი, ხოლო I’m living in London ნიშნავს, რომ ლონდონი შენთვის დროებითი ადგილია. ორივე წინადადება გრამატიკულად სწორია და განსხვავება იმაშია, თუ როგორ აღიქვამ ვითარებას.

ყველაზე ხშირი შეცდომა: სტატიურ ზმნებთან კონტინუალის გამოყენება. British Council-ის გრამატიკა ამბობს, რომ სტატიურ ზმნებთან continuous ფორმას ჩვეულებრივ არ ვიყენებთ და მაგალითად გვაძლევს I really needed (NOT was needing) a shower. იგივე ლოგიკით სწორია I know და I like tea, ხოლო I am knowing და I am liking tea ჩვეულებრივ არასწორად ითვლება.

Present Perfect: წარსული, რომელიც აწმყოსთან არის დაკავშირებული

ფორმულაა have/has + V3. Cambridge Grammar ამ დროს ასე აღწერს: წარსულ მოვლენებს ვუკავშირებთ აწმყოს. ამიტომ მისი ძირითადი გამოყენებებია:

გამოცდილება: Have you ever tried khachapuri? (გიცდია ოდესმე ხაჭაპური?). Cambridge Grammar-ის სიაში ამისთვის ხშირია ever, never, before, in my life, so far.
ახლახან მომხდარი: We have just got back from our holidays. (British Council-ის მაგალითი: ახლახან დავბრუნდით შვებულებიდან.)
წარსულის შედეგი ახლა: I have lost my keys. (გასაღები დამეკარგა, ანუ ახლა არ მაქვს.)
ვითარება, რომელიც წარსულში დაიწყო და ახლაც გრძელდება: I have lived here for ten years. (აქ ათი წელია ვცხოვრობ.)

for და since: Cambridge Grammar-ის მიხედვით for დროის მონაკვეთს ეხება (for three years), ხოლო since საწყის წერტილს (since 2006, since Monday). ამიტომ სწორია for three years და არა since three years.

ყველაზე ხშირი შეცდომა: Present Perfect-ის გამოყენება დასრულებულ, კონკრეტულ დროსთან. British Council-ის გრამატიკის მიხედვით present perfect არ გამოიყენება დასრულებული წარსულის დროის განსაზღვრებასთან (yesterday, last week, in 2017), მაგრამ შეიძლება გამოვიყენოთ ისეთთან, რაც ჯერ არ დასრულებულა (today, this week). სწორია I saw that film yesterday, ხოლო I have seen that film yesterday არასწორია.

Cambridge Grammar ამბობს, რომ ამერიკულ ინგლისურში past simple ხშირად გამოიყენება present perfect-ის ნაცვლად, განსაკუთრებით already-სა და yet-თან: ამერიკულში Did you eat (yet)?, ბრიტანულში Have you eaten (yet)?

Present Perfect Continuous: როცა ხანგრძლივობაც მნიშვნელოვანია

ფორმულაა have/has been + V-ing. British Council-ის განმარტებით, ჩვეულებრივ ის ხაზს უსვამს, რომ რაღაც აწმყოშიც გრძელდება: It’s been raining for hours. I’ve been working all day. სტატიურ ზმნებთან კი present perfect simple გამოიყენება, მაგალითად I’ve always liked (და არა been liking).

აკვარელით დახატული მოგზაური ბილიკზე: უკან კვალი, წინ მზის ამოსვლა, წარსულისა და მომავლის სიმბოლო (საილუსტრაციო ნახატი)

წარსული: ოთხი ფორმა

Past Simple: დასრულებული წარსული

რეგულარულ ზმნებს ემატება -ed (work → worked), არაწესიერებს კი თავისი მეორე ფორმა აქვს (go → went, buy → bought). კითხვასა და უარყოფაში გამოიყენება did, ზმნა კი საწყის ფორმაში ბრუნდება: Did you go?, I didn’t go. Cambridge Grammar-ის მიხედვით past simple გამოიყენება წარსულში განსაზღვრული დროისთვის (ხშირად მითითებულია yesterday, three weeks ago, last year, when I was young), ერთხელ მომხდარი ან რეგულარულად განმეორებული მოვლენისთვის (They travelled to Italy every summer) და წარსულში არსებული მდგომარეობისთვის (She looked a bit upset). ჩვენი ცხრილის მაგალითებშიც ეს ლოგიკაა: I worked yesterday.

ყველაზე ხშირი შეცდომა: did-ის შემდეგ მეორე ფორმის დაწერა (Did you went?). სწორია Did you go?, რადგან წარსულის ნიშანი უკვე did-შია.

Past Continuous: წარსულში პროცესი

ფორმულაა was/were + V-ing. British Council-ის განმარტებით, ის გამოხატავს რაღაცას, რაც სხვა ქმედებამდეც ხდებოდა და მის შემდეგაც გრძელდებოდა: The children were doing their homework when I got home. (როცა სახლში მივედი, ბავშვები გაკვეთილებს აკეთებდნენ.) აქ გრძელი ქმედება past continuous-შია, მოკლე და ახალი ქმედება კი past simple-ში. თუ ორივეს past simple-ში დაწერ, წინადადების აზრი იცვლება: The children did their homework when I got home ნიშნავს, რომ დავალება მაშინ დაიწყეს, როცა მივედი.

Past Perfect: წარსულზე უფრო ადრე

ფორმულაა had + V3. Cambridge Grammar ამ ფორმას „დროს მომენტამდე“ უწოდებს: past perfect წარსულში რომელიმე წერტილამდე მომხდარს ეხება, ისევე, როგორც present perfect აწმყოს მომენტამდე მომხდარს: I’d been to five countries in Europe by 2001. (2001 წლისთვის ევროპის ხუთ ქვეყანაში ვიყავი.) გრამატიკა ასევე გვიჩვენებს, რომ past perfect ხშირად გამოიყენება გადმოცემულ მეტყველებაში, როცა მთხრობელი წარსულში საუბრობს: No one told me that the shop had closed. (არავის უთქვამს, რომ მაღაზია დაკეტილი იყო.)

Past Perfect Continuous: როცა წინა პროცესის ხანგრძლივობა მნიშვნელოვანია

ფორმულაა had been + V-ing. Cambridge Grammar-ის მიხედვით ის გამოიყენება ქმედებისთვის, რომელიც წარსულში რომელიმე მომენტამდე დაიწყო და იმ მომენტამდე გრძელდებოდა: I had been working on my essays the night before and I was very tired. (წინა ღამეს ესეებზე ვმუშაობდი და ძალიან დაღლილი ვიყავი.) ასევე შეიძლება ქმედება უკვე დასრულებული იყოს, მაგრამ მისი შედეგი ჯერ კიდევ ჩანდეს: It had been raining and the ground was still wet. (წვიმდა და მიწა ჯერ კიდევ სველი იყო.) ჩვენი შეფასებით, ეს ფორმა დამწყებისთვის ბოლო რიგშია.

მომავალი: ფორმები, რომლებიც ერთმანეთს ცვლის

მომავალზე ლაპარაკისას ინგლისურში რამდენიმე ფორმა გამოიყენება და არჩევანი ხშირად იმაზეა დამოკიდებული, როგორ ხედავს მოლაპარაკე მოვლენას. წყაროებზე დაყრდნობით ისინი ასე ჯგუფდება:

ფორმა	როდის	მაგალითი
Present Simple	ფიქსირებული განრიგი	The train leaves at 19.45 this evening. (მატარებელი საღამოს 19:45-ზე გადის.)
Present Continuous	უკვე შეთანხმებული გეგმა და ორგანიზებული მოვლენა	We’re moving to Cambridge in July. (ივლისში კემბრიჯში გადავდივართ.)
will + V1	პროგნოზი, ფაქტი, მყისიერი გადაწყვეტილება ან შეთავაზება	Wait. I’ll open the door for you. (მოიცადე, კარს გაგიღებ.)
be going to + V1	უკვე მიღებული გეგმა ან პროგნოზი, რომელსაც ახლა ნიშნები ადასტურებს	It’s going to snow again soon. (მალე ისევ თოვს.)
will be + V-ing	დროებითი ქმედება, რომელიც მომავალში კონკრეტულ მომენტში მიმდინარეობს	This time next week, I’ll be taking photographs. (მომავალ კვირას ამ დროს სურათებს ვიღებ.)
will have + V3	მომავალში რაღაც მომენტამდე დასრულებული	Next month I will have worked for the company for six years. (მომავალ თვეს კომპანიაში ექვსი წელი იქნება, რაც ვმუშაობ.)

ამ ცხრილის ყველა მაგალითი Cambridge Grammar-იდან ან British Council-იდანაა და ქართულად ჩვენ გადავთარგმნეთ. განრიგის მაგალითი British Council-ის present simple გვერდზეა, დანარჩენი Cambridge Grammar-ის გვერდებზე.

ორ ყველაზე ხშირ არჩევანს, will-სა და going to-ს, მსგავსი, მაგრამ არა იდენტური გამოყენება აქვს. Cambridge Grammar-ის მიხედვით, will ხშირად პროგნოზისთვის, ფაქტისთვის, გადაწყვეტილების გამოცხადებისა და შეთავაზებისთვის გამოიყენება. Be going to კი ეხება გეგმებს და განზრახვებს (გადაწყვეტილება ჩვეულებრივ უკვე მიღებულია), ან პროგნოზს, რომელსაც ახლანდელი მტკიცებულება აქვს. ორივე ფორმას ხშირად ერთმანეთის ნაცვლად ვიყენებთ, განსხვავება კი ძირითადად ხაზგასმაშია: will გადაწყვეტილების ან დაპირების მომენტს უსვამს ხაზს, going to კი წინასწარ მიღებულ გეგმას ან ახლანდელ მტკიცებულებას.

Future Perfect-ისთვის Cambridge Grammar გვეუბნება, რომ ის გამოიყენება, როცა მომავალი მომენტიდან უკან, წარსულისკენ ვიყურებით, და ჩვეულებრივ დროის მითითებასთან ერთად ხმარობენ: by tomorrow, for three years. Future Perfect Continuous (will have been + V-ing) იმავე ლოგიკით ხაზს უსვამს ხანგრძლივობას: I will have been studying English for three years by the end of this course. (კურსის ბოლოსთვის სამი წელი იქნება, რაც ინგლისურს ვსწავლობ.) ყოველდღიურ საუბარში ეს ფორმები ჩვენი შეფასებით იშვიათია.

აკვარელით დახატული ქვიშის საათი და ჩაის ფინჯანი სადგურის პლატფორმაზე (საილუსტრაციო ნახატი)

5 შეცდომა, რომელსაც ბევრი სტუდენტი უშვებს

-s გამოტოვება: She work → She works.
do/did-ის შემდეგ ზმნის ფორმა: Does she works? → Does she work?; Did you went? → Did you go?
სტატიური ზმნა -ing-ით: I am knowing → I know.
present perfect + დასრულებული დრო: I have seen him yesterday → I saw him yesterday.
for და since-ის აღრევა: since three years → for three years; for 2006 → since 2006.

დროებს რა თანმიმდევრობით ისწავლი

ეს ჩვენი რედაქციული რჩევაა და არა წესი. დაიწყე Present Simple-ით და Past Simple-ით, რადგან ისინი ყველაზე ხშირია და მათი წესი ყველაზე მარტივია. შემდეგ დაამატე Present Continuous, მერე Present Perfect და will / going to. დანარჩენი ფორმები (past perfect, future continuous, perfect continuous) უფრო მაღალ დონეზე გადადის და მათი ახლავე დაზეპირება აუცილებელი არ არის. ზმნების სწავლისას გამოგადგება არაწესიერი ზმნების სია, ხოლო ახალ სიტყვებს ასწავლი ინგლისური რიცხვებისა და ანბანის გვერდებით დაიწყებ.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენი დრო აქვს ინგლისურ ენას?

სასწავლო პრაქტიკაში 12 ფორმას ასწავლიან. მკაცრად გრამატიკული განმარტებით კი ინგლისურს ორი დრო აქვს, აწმყო და წარსული, ხოლო მომავალს სხვა საშუალებები გამოხატავს. ორივე მიდგომა გამოიყენება, ამიტომ ეს წინააღმდეგობა არ არის.

რომელი დროებით დავიწყო?

Present Simple-ით და Past Simple-ით. ისინი ყველაზე ხშირად გვხვდება და ორივეს ფორმულა მარტივია. შემდეგ დაამატე Present Continuous და Present Perfect.

რა განსხვავებაა Present Perfect-სა და Past Simple-ს შორის?

თუ დასრულებული კონკრეტული დრო გაქვს (yesterday, in 2019, last week), გამოიყენე Past Simple. თუ დრო არ არის დასახელებული, ან ვითარება ახლაც გრძელდება, გამოიყენე Present Perfect: I have lived here for ten years.

will თუ going to?

Will გამოიყენე შეთავაზებისა და სწრაფი გადაწყვეტილებისთვის, going to კი წინასწარ მიღებული გეგმისა და მტკიცებულებით გამართლებული პროგნოზისთვის. ბევრ სიტუაციაში ორივე შეიძლება და განსხვავება ხშირად ხაზგასმაშია.

რატომ არ შეიძლება „I am knowing“?

British Council-ის გრამატიკის მიხედვით სტატიურ ზმნებთან continuous ფორმას ჩვეულებრივ არ ვიყენებთ. ამიტომ ამბობენ I know, I like, I need. ზუსტი მაგალითი წყაროდან: I really needed (NOT was needing) a shower.